De industriecommissie van het Europees Parlement heeft dinsdagochtend groen licht gegeven voor een belangrijke stap in de versterking van de Europese veiligheid en innovatiecapaciteit. Met de zogenoemde Mini-Omnibus Defensie worden bestaande Europese programma’s, waaronder Horizon Europe en Digital Europe, voortaan toegankelijk voor projecten met dual-use of militaire toepassingen.
Dinsdagochtend keurde de Commissie industrie, onderzoek en energie (ITRE) van het Europees Parlement het voorstel goed om de Europese onderzoeks- en innovatiebudgetten ook open te stellen voor dual-use of militaire toepassingen.
Europees parlementslid Wouter Beke reageert als hoofdonderhandelaar voor de Europese Volkspartij:
"De Europese Unie moet zijn veiligheid opnieuw serieus nemen, en dat betekent investeren in onze eigen defensie-industrie. Met de mini-defensie omnibus maken we Europese onderzoeks- en innovatieprogramma’s eindelijk toegankelijk voor technologieën die ook militair inzetbaar zijn. Zo creëren we kansen voor innovatie en versterken we onze Europese defensie, zonder de bestaande steun voor civiele projecten te verwaarlozen. De geschiedenis leert ons dat innovaties in defensie vaak hun weg vinden naar andere domeinen, denk aan het internet of de gps. Tegelijk stellen we de fondsen open voor Oekraïense deelname. We praten al lang over het belang van Europese defensie, maar nu is het tijd voor daden."
Achtergrond:
De Mini-Omnibus is een van de eerste concrete wetgevende initiatieven in het kader van het ReArm Europe Plan van de Europese Commissie en speelt in op de nood om bestaande fondsen beter te benutten voor defensie- en dual-use toepassingen.
Concreet:
- STEP: defensie wordt erkend als een van de Strategic Technologies for Europe waardoor er extra investeringen mogelijk zijn.
- Horizon Europe: opent steun voor start-ups en kmo’s die werken aan defensie- en dual-use innovaties, bijvoorbeeld binnen AI en cybersecurity.
- Digital Europe Programme: breidt uit naar dual-use toepassingen en ondersteunt de uitbouw van onder meer AI Gigafactories.
- EDF: naast enkele administratieve vereenvoudigingen, wordt ook Oekraïne betrokken binnen een van de belangrijkste Europese fondsen voor defensie-innovatie.
- Connecting Europe Facility: versterkt steun voor militaire mobiliteit en breidt digitale infrastructuur (cloud, AI, 5G) uit naar dual-use toepassingen.
Bovendien krijgen Oekraïne en EEG-landen toegang tot meerdere programma’s (o.a. DEP, EDF), als erkenning van hun rol binnen de Europese veiligheidsarchitectuur.
Vandaag werd het parlementsstandpunt gestemd. Als de trilogen vlot verlopen, kan de regeling al in 2026 in werking treden.
Exacte bedragen zijn moeilijk te becijferen, maar ter indicatie: als deze regels vanaf het begin van het MFK van kracht waren geweest, zou circa 50 miljard euro ook van toepassing zijn geweest voor onderzoek naar dual-use projecten; voor de periode 2026–2027 komt dit neer op een raming van ongeveer 14 miljard euro die potentieel ingezet zou kunnen worden voor dual-use projecten.