Vanochtend was ik te gast bij De Ochtend op Radio 1 om te praten over het nieuwe Europese defensieplan van de Europese Commissie.
Rusland wordt steeds assertiever richting de Europese Unie. Dat merken we aan het toenemend aantal incidenten met drones aan onze grenzen, maar ook aan waarschuwingen van Duitse inlichtingendiensten: de confrontatie met Rusland is misschien wel acuter dan velen denken. Europa moet daarop antwoorden met eensgezindheid en daadkracht.
Hoofddoelstelling
Onze Europese militaire slagkracht terug op peil brengen om ons beter te verdedigen tegen allerhande dreigingen. Het doel is om tegen 2030 de Europese defensiecapaciteiten volledig op orde te brengen, met duidelijke mijlpalen en gezamenlijke projecten.
Dat doen we onder meer door tegen 2027 40% van alle defensieaankopen gezamenlijk te laten gebeuren, en meer dan de helft daarvan bij Europese bedrijven. Zo versterken we niet alleen onze defensieve slagkracht, maar ook onze eigen industriële basis, iets waar ook Vlaamse en Belgische bedrijven volop aan kunnen bijdragen.
Ik ben blij dat onze veiligheid nu stap voor stap een meer Europese aanpak krijgt.Op die manier sneuvelt stelselmatig het laatste taboe in Europa, namelijk dat defensie louter een nationaal gegeven is.
Daarnaast bevat de roadmap plannen om troepen en materieel sneller te kunnen verplaatsen binnen Europa. Tegen 2027 moet er een EU-breed militair mobiliteitsgebied zijn, met geharmoniseerde regels en een netwerk van land-, lucht- en zeeroutes. Zo kunnen we sneller en beter reageren op crisissen.
Prioriteiten
- Europese dronverdediging (European Drone Defence Initiative)
- Versterking van de oostflank (Eastern Flank Watch)
- Een Europees raketschild (European Air Shield)
- Een Europees ruimteschild (European Space Shield)
Deze vlaggenschipprojecten versterken onze slagkracht over land, lucht, zee, cyber en ruimte. Ze vullen Europese en NAVO-doelstellingen aan en maken het mogelijk om sneller en gecoördineerd op te treden waar gezamenlijke actie het meest doeltreffend is.
Daarnaast worden in negen domeinen Capability Coalitions gevormd om samen nieuwe middelen te ontwikkelen en aan te kopen. Zo worden kritieke capaciteitskloven gedicht op vlak van lucht- en raketverdediging, strategische ondersteuning, militaire mobiliteit, artillerie, cyber en AI, raketten en munitie, drones en antidronesystemen, grondgevechtssystemen en maritieme capaciteit.
Een sterkere Europese industriële basis
De roadmap legt een duidelijke link tussen veiligheid en industrie. Europa moet beschikken over een sterke, technologisch innovatieve en veerkrachtige defensie-industrie die snel en op schaal kan leveren. Innovatie - ook uit Oekraïne - moet maximaal benut worden, en kritieke afhankelijkheden in grondstoffen en bevoorrading worden stelselmatig afgebouwd.
Tegen 2030 is het doel om een echte EU-brede defensiemarkt te creëren met geharmoniseerde regels, zodat productie sneller kan opgeschaald worden. De Commissie zal de industriële capaciteit actief monitoren, te beginnen met lucht- en raketverdediging, drones en ruimtevaart.
Financiële onderbouw
De Defensieroadmap bouwt voort op het ReArm Europe Plan / Readiness 2030. Dankzij nieuwe financiële hefbomen - - zoals de activering van de ontsnappingsclausule van het Stabiliteits- en Groeipact en de SAFE-lening - krijgen lidstaten meer ruimte om te investeren in defensie en productiecapaciteit op te voeren.
Europese aanpak
Mijn boodschap van vanochtend was duidelijk: Rusland test en provoceert ons. We moeten een antwoord bieden aan die Russische agressie, eensgezind en daadkrachtig. Ik ben blij dat onze veiligheid nu stap voor stap een meer Europese aanpak krijgt. Op die manier sneuvelt stelselmatig het laatste taboe in Europa: dat defensie louter een nationale bevoegdheid is.
We moeten onze defensie-uitgaven gezamenlijk Europees inzetten om middelen zo efficiënt mogelijk te gebruiken en onze slagkracht te vergroten. Met duidelijke doelstellingen, een concreet tijdspad en aandacht voor hinderpalen zoals staatssteun en administratieve drempels, zetten we een grote stap vooruit naar een geïntegreerde Europese defensie.
Enkel een sterke, gezamenlijke Europese aanpak kan onze veiligheid én onze vrijheid garanderen.