Voor een zaal met meer dan duizend Limburgse ondernemers schoof ik samen met professor David Criekemans, generaal Frédéric Goetynck en ondernemer Steven Krekels aan 'de tafel van VKW' voor een boeiend gesprek over de grootste uitdagingen bij de uitbouw van een eengemaakte Europese defensie-industrie. Het samenbrengen van academische, industriële, technologische en politieke invalshoeken maakte de discussie bijzonder waardevol.
𝗘𝘂𝗿𝗼𝗽𝗮 𝗺𝗼𝗲𝘁 𝘇𝗲𝗹𝗳 𝘇𝗶𝗷𝗻 𝗯𝗼𝗼𝗻𝘁𝗷𝗲𝘀 𝗱𝗼𝗽𝗽𝗲𝗻
“No major war has ever been won or lost through lack of money,” zei Franklin Roosevelt in 1940 al.
Daarmee bedoelde hij niet dat budget onbelangrijk is, maar dat er altijd middelen gevonden worden wanneer de nood het hoogst is. Vandaag liggen er opnieuw verschillende opties op tafel, maar ook grote budgettaire uitdagingen. Willen we efficiënt omgaan met deze schaarse middelen om onze veiligheid te blijven garanderen, zullen we een sterke eengemaakte markt nodig hebben, eenvoudigere regels moeten uitwerken en vooral meer samenwerking initiëren tussen de lidstaten. Dat was ook een duidelijke rode draad in het debat: we mogen ondernemers niet in de kou laten staan. In het huidige klimaat vraagt ondernemen echter veel weerbaarheid en het lef om problemen om te buigen tot opportuniteiten. Het is aan het Europese niveau om dat juiste ondernemersklimaat te creëren, door de koppen bij elkaar te steken met ondernemers om tegemoet te komen aan hun noden.
“I think daddy is not going to save us anymore,” zei VKW directeur Ruben Lemmens.
Europa kan zich niet langer verschuilen achter de Amerikaanse veiligheidsparaplu. We zullen onze eigen boontjes moeten doppen. Ook professor Criekemans waarschuwde dat Europa steeds meer “gesandwicht” raakt tussen de VS en China, terwijl overregulering en onderinvestering ons verder verzwakken. Als we niets veranderen, ondermijnen we onze eigen soevereiniteit.
𝗪𝗮𝘁 𝗼𝗻𝗱𝗲𝗿𝗻𝗲𝗺𝗲𝗿𝘀 𝗻𝗼𝗱𝗶𝗴 𝗵𝗲𝗯𝗯𝗲𝗻
Frédéric Goetynck, Vice Chief of Defence, herinnerde ons eraan dat geen enkel land zijn kritieke infrastructuur alleen kan beschermen. Bescherming moet op verschillende niveaus gebeuren. Hij had ook 3 goede aanbevelingen voor onze ondernemers: meer samenwerking tussen industrieën, investeren in cybercapaciteiten en inzetten op dual-use technologie – innovaties die zowel civiel als militair bruikbaar zijn. Steven Krekels, CEO van Senhive, vertaalde dat naar ondernemersrealiteit: een goed product overtuigt meer dan welk subsidiedossier ook. Toch blijft de eerste vraag in het buitenland vaak: “Gebruikt België dit zelf?” Onze thuismarkt moet dus durven inzetten op eigen kwaliteit, anders verliezen we geloofwaardigheid.
Ikzelf wees erop dat Europa elke dag een kleiner aandeel van de wereldeconomie vertegenwoordigt. Dat hoeft geen ramp te zijn, zolang we zelf voldoende economische groei kennen en onze strategische autonomie versterken. Defensie is hier een sleutel, maar even belangrijk zijn kritieke grondstoffen en industriële slagkracht. Nieuwe instrumenten zoals SAFE zijn nodig om voldoende te investeren en versnippering te vermijden. Vandaag verliezen we 22% van onze ingezette defensieuitgaven door inefficiëntie omdat lidstaten defensie nog te veel als puur nationale core business beschouwen.
𝗦𝗮𝗺𝗲𝗻𝘄𝗲𝗿𝗸𝗶𝗻𝗴 𝗹𝗼𝗼𝗻𝘁: 𝗱𝗲 𝗹𝗲𝘀 𝘃𝗮𝗻 𝗔𝗶𝗿𝗯𝘂𝘀
Dat samenwerking loont, bewijst het voorbeeld van Airbus, dat dankzij Europese krachtenbundeling is uitgegroeid tot een wereldspeler die sinds enkele jaren zelfs beter presteert dan Boeing. Terwijl Airbus vorig jaar 4 miljard winst maakte en een kleine 800 toestellen produceerde, maakt Boeing 11 miljard verlies en produceerde het minder dan 400 vliegtuigen. Laat dit een inspiratie zijn om ook in de defensie-industrie de stap vooruit te zetten. Het verleden toont dat grote Europese constellaties werken wanneer nationale reflexen plaatsmaken voor een gezamenlijke strategie. Europese bedrijven kunnen groeien als ze samenwerken in plaats van weggedrukt te worden door Amerikaanse giganten.Waarom zou dat met onze Europese defensieindustrie niet kunnen?
Alleen door sterker samen te werken en onze krachten te bundelen, binnen een nieuw Europees ondernemersklimaat, kunnen we weerbaar genoeg worden om in een multipolaire wereld mee te tellen. En dat begint lokaal, zoals ook blijkt uit het publiek. Met heel wat uitzonderlijke ondernemers in onder meer hoogtechnologische sectoren hebben we meer dan een voedingsbodem om onze regio hierbij op de Europese kaart te zetten.
Europa gaat turbulente jaren tegemoet. Maar wie goed naar de geschiedenis kijkt, weet: periodes van crisis hebben vaak de kiemen gelegd voor grotere integratie. Dat was zo na de Tweede Wereldoorlog en kan opnieuw zo zijn vandaag. De vraag is of we de moed vinden om samen te investeren, regels te vereenvoudigen en ondernemers de ruimte te geven om kansen te grijpen.
Dank aan VKW Limburg voor de uitnodiging en een inspirerende avond.