Twee linkse bochten en één rechtse moet een CD&V-voorzitter nemen wanneer hij van zijn hoofdkwartier in de Wetstraat naar het paleis fietst. “Maar de enige politieke bocht naar links die ik deze week heb gezien, is die van De Wever in Antwerpen”, grijnst Wouter Beke. Dat N-VA slapend rijk wordt van de Marrakesh-crisis - zoals peilingen aangeven - wil hij niet geloven. “Er komt een revolutie van de redelijkheid aan.”

De koning heeft goed geluisterd naar zijn boodschappers per Smart en fiets. De gevallen regering-Michel wordt in lopende zaken gestuurd en de verkiezingen worden niet vervroegd: lekker veilig. "We hebben sowieso verkiezingen in mei, dus waarom zouden we de mensen twee keer naar de stembus sturen? Wat is ook het nut? Mocht het helpen om snel tot de vorming van een nieuwe regering te komen, dan zou ik er zelf voor pleiten. Maar we moeten niet flauw doen: een federale coalitie op de been brengen in volle opbouw naar regionale verkiezingen, dat gaat niet gebeuren. Dus waarom vervroegen?"


Omdat het zo werkt in een democratie. Een regering die valt en zichzelf in lopende zaken stuurt: dat hebben we nog nooit gezien.
"De Zweedse coalitie was sowieso ongezien. Maar deze situatie hebben wij niet gecreëerd en al zeker niet gewenst. Als het van mij had afgehangen, waren we met vier doorgegaan tot 26 mei. Helaas heeft N-VA zich gedragen als een aannemer die een huis bouwt en plots van de werf verdwijnt als het dak gelegd moet worden."


Omdat hij vastgesteld heeft dat hij voor de kwaliteit van zijn metselwerk nooit beloond zou worden.
"Wel, daar ben ik het dus niet mee eens. De fundamenten die de regering-Michel heeft gelegd, zijn stevig: 260.000 nieuwe jobs, 10 miljard minder tekort, 25 miljard minder staatsschuld, 5% meer koopkracht, een grotere competitiviteit en hogere uitkeringen. En dan zwijg ik nog over het versterken van de veiligheidsarchitectuur en het beleid rond asiel en migratie. Kortom: geen reden om vaandelvlucht te plegen."


Waarom is het dan gebeurd?
"Ik ga geen intentieprocessen plegen, maar je kon het natuurlijk zien aankomen. Al een jaar geleden heeft Bart De Wever gezegd dat de dash uit de regering verdwenen was en sindsdien heeft N-VA geen moeite gedaan om het tegendeel te bewijzen. Na 14 oktober hebben ze dan hun bocht helemaal gepakt. De Wever in Antwerpen naar links en Theo Francken in Brussel naar rechts. Dat ze daar de destabilisering van regering en land voor over hebben, vind ik doodjammer."


N-VA is ondertussen aan een snoeiharde oppositiekuur begonnen. Getuigt het niet van een enorm masochisme om nog vijf maanden het verwijt te krijgen dat jullie zich aan jullie postjes vastklampen?
"Wij klampen ons aan niks vast, wij nemen onze verantwoordelijkheid. Het makkelijkste wat je nu kan doen, is weglopen en zeggen: 'Trek uw plan'. Dat is volgens mij niet wat de mensen vragen. De mensen verwachten bescherming. In hun inkomen, in hun job, in hun veiligheid. Er ligt nog een arbeidsdeal op de plank en straks komt er allicht een pijnlijke brexit aan: dan wil je toch dat er nog iemand is die zijn werk doet?"


Geef toch gewoon toe dat u bang bent van verkiezingen over migratie.
"Hoegenaamd niet. Ik ben ervan overtuigd dat er in Vlaanderen een grote steun is voor de combinatie van een strenge aanpak met respect voor mensen. En ik kan me voorstellen dat heel wat gematigde N-VA-kiezers zich vragen beginnen te stellen bij de communicatie van die partij en haar keuze om zomaar een sociaal-economisch project in de steek te laten. Trouwens, de lokale verkiezingen hebben uitgewezen dat wij niet bang hoeven te zijn."


Denkt u dat echt? In september zei Pieter De Crem ons: 'Als CD&V 14 oktober goed doorstaat, zal het de verdienste zijn van burgemeesters die met beide voeten in de realiteit staan en niet van onze nationale partijlijn.'
"Bij de gemeenteraadsverkiezingen hebben we inderdaad gezien dat sterke burgemeesters sterke resultaten neerzetten. Maar de provincieverkiezingen zijn de enige relevante nationale peiling geweest en die toonden aan dat onze centrumkoers geapprecieerd wordt. Ik zie dat als een revolutie van de redelijkheid. Ook wij liggen wakker van migratie, hé. Ook wij lusten stevige recepten. Maar dat is net het punt: als je die wereldwijde migratie wil controleren, moet je je niet terugplooien op jezelf, maar samenwerken. Als de N- VA denkt dat je wereldproblemen in je eentje kan oplossen, moet ze een muur rond Vlaanderen bouwen en uit Schengen en de EU stappen."


De revolutie van de redelijkheid? Is dat het nieuwe 'moedige midden'?
"(lacht) Klinkt het goed?"


Het klinkt vooral contradictorisch. Hoe kan redelijkheid nu revolutionair zijn?
"Omdat velen denken dat het nieuwe normaal in onze samenleving mainstream-Trump is. Roepen, beledigen en 'fake news' verkopen."


Mainstream-Francken, bedoelt u eigenlijk?Dat laat ik voor uw rekening. Maar als ik zie dat hij nu kritiek geeft op het heropenen van een asielcentrum dat hij indertijd zelf heeft geopend, dan zakt mijn broek af."


Hij is wel populair.
"Ja, maar ik had het als burgemeester van Leopoldsburg eens moeten wagen om te zeggen dat hij een Marrakesh-beleid voerde, toen hij mij in 2015 vroeg om 800 asielzoekers onder te brengen in een legerkazerne. Ik heb hem toen geholpen, want ik vond hem een goeie crisismanager. Sinds de wederopstanding van Vlaams Belang is hij echter de organisator van de crisis geworden."


Blij zeker, dat u van die vuige N-VA verlost bent?
"Nee, helemaal niet. Ik ben samen met Charles Michel de grondlegger van de huidige regering geweest. Ik heb hem mee overtuigd om de sprong met N-VA te wagen. Tegenover Charles voel ik me dus verantwoordelijk voor hoe het gelopen is. Waar ik me niet verantwoordelijk voor voel, is de manier waarop N-VA haar enige Franstalige bondgenoot zo heeft afgeschoten. Een premier een marionet noemen die eens op citytrip naar Marrakesh mag: wat een gebrek aan fatsoen."


Is deze crisis niet ontaard doordat Michel er na slechte gemeenteraadsverkiezingen op gebrand was om het beeld van de N-VA- handpop uit te wissen? En hebben Open Vld en jullie zich daarin niet laten meeslepen omdat het best lekker was?
"Maar neen. De beslissing om het migratiepact te steunen, was al unaniem in september genomen, ook door Geert Bourgeois en de Vlaamse regering."


Maar waarom zocht Michel dan een wisselmeerderheid, als die beslissing al genomen was? Daarmee heeft hij de N-VA de gedroomde uitweg gegeven om jullie de schuld te geven.
"Ach, dat perceptiespelletje doorprikt toch iedereen? Michel heeft twee weken lang gevochten voor zijn regering, maar hij wou zich ook niet meer laten chanteren. De relatie tussen de premier en CD&V is opperbest."


Zeker sinds hij dinsdag een bocht naar links maakte, ongetwijfeld. Zelfs Hendrik Bogaert vond het geweldig. Het verlangen om weer de meest rechtse partij in een linkse coalitie te worden, moet groot zijn na vier jaar ACV-kritiek.
"Maar dat was helemaal geen bocht naar links. Sowieso was het al het plan om in 2019 verder te gaan op het ingeslagen pad, met name het versterken van de koopkracht en het optrekken van de uitkeringen. Dat zat in de begroting. Daarnaast was er al een tijdje een consensus om iets te doen aan de energiefactuur. Drie weken geleden hebben we nog de indexering van de accijnzen geschrapt en we waren aan het kijken om via een bijzonder fonds iets te doen voor mensen in energiearmoede. Nadat N-VA uit de regering was gestapt, lieten Jan Jambon en Johan Van Overtveldt overigens verstaan dat ze de begroting zouden steunen, dus was er geen probleem. Maar ook dát woord hebben ze gebroken."


Michels toespraak klonk als de schuldbekentenis van Emmanuel Macron tegenover de gele hesjes. Macron wás de revolutie van de redelijkheid, maar na anderhalf jaar hangt hij al in de touwen.
"Omdat hij de fout heeft gemaakt om noodzakelijke hervormingen erdoor te duwen zonder veel sociaal overleg. In een democratie kan je niet zeggen: 'Ik ben de baas en de rest moet maar volgen'. Dan kom je jezelf tegen. Ik ben er overigens van overtuigd dat N- VA de voorbije jaren net hetzelfde overkomen zou zijn, als CD&V er niet had bijgezeten om met veel behendigheid sociale akkoorden mogelijk te maken."


Hebt u niet gewoon zin om na vier jaar weer eens met links te besturen, zodat CD&V opnieuw wat comfortabeler komt te zitten?
"Maar ik ben niet bezig met dat soort schema's. In die acht jaar dat ik voorzitter ben, heb ik me maar door één vraag laten leiden: wat is er nodig voor het algemeen belang? In 2010 was dat een staatshervorming. Ik heb dat gedaan vanuit een zeer kwetsbare positie, want na een jaar onderhandelen is N-VA weggelopen. Maar de kiezer heeft ons daarvoor beloond. In 2014 hebben we ons opnieuw kwetsbaar opgesteld, door als centrumpartij in een regering met rechtse partijen te stappen. Opnieuw heb ik dat gedaan omdat ik voelde dat het nodig was om de arbeidsmarkt te hervormen na tal van bedrijfssluitingen. Opnieuw is het geëindigd met het weglopen van N-VA. Dat begint toch een kwalijke traditie te worden, niet?"


Wat is er de komende jaren nodig?
"Voluit inzetten op levenskwaliteit. En er attent voor zijn dat er achter goeie gemiddelden - zoals een koopkrachtverhoging van 5% - mensen schuilgaan die het nog altijd moeilijk hebben."


Kan dat nog met een Zweedse coalitie?
"Ik sluit niks uit. De vraag is vooral of MR zich nog eens in zo'n avontuur zal storten."


Zijn we niet gewoon op weg naar een heruitgave van de klassieke tripartite? Met de PS op links, MR op rechts en uzelf in het redelijke midden?
"Alles zal afhangen van de uitslag en de programma's. Als ik zie dat de PS een dertienpuntenplan lanceert dat 10 miljard kost, dan zal dat niet simpel zijn. Bovendien heeft Di Rupo onlangs een pleidooi gehouden voor een confederale samenstelling van de federale regering, met de PS in het zuiden en de N-VA in het noorden."


De Wever heeft die deur vorige week al dichtgegooid. 'Jamais', klonk het.

"Ja, maar had hij dat ook niet gezegd over de sp.a in Antwerpen? Tot nader order is dat de enige echte bocht naar links die ik deze week gezien heb."

Welkom bij CD&V. Onze websites maken gebruik van cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren. Lees onze Cookies Policy voor meer informatie. Ons cookiebeleid en deze voorkeuren gelden voor alle CD&V-websites. Door op 'Akkoord' te klikken, ga je akkoord met de geselecteerde cookies.