Wij zijn geen platbroeken (HLN 09/03/2013)

09-03-2013

 

CD&V-VOORZITTER WOUTER BEKE ZET ZICH SCHRAP NA ONTSLAG VAN STEVEN VANACKERE

 

Wat zit er toch in die genen van CD&V? Jo Vandeurzen, Marianne Thyssen, Inge Vervotte, Steven Vanackere: één na één zijn ze opgestapt zonder dat iemand erom vroeg. Zijn het watjes? Huilebalken? Te fijngevoelig en te lichtgeraakt voor de politieke arena? Of is het engagement van christendemocraten verhevener dan dat van andere politici? "Wij zijn niet moreel superieur, wel meer onthecht", zegt voorzitter Wouter Beke (38). "CD&V'ers zijn geen platbroeken die zomaar op de vlucht slaan. Maar hoe kan je als minister nog het algemeen belang dienen als je zonder enig bewijs wordt opgevoerd als een halve schurk?"

Blij verrast dat u ons ontvangt.

"Ja? Waarom?"

Omdat uw CD&V op intensieve zorgen ligt, en bezoek van buitenstaanders daar zelden is toegestaan.

"U overschat onze koorts. Niet voor het eerst trouwens. Vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen schreef u dat ik wankelde op mijn voorzittersstoel en dat voor CD&V de nederlaag inbegrepen was. Maar wij zijn daar als grootste partij uitgekomen en dat willen we in 2014 overdoen. Mijn partij ligt niet op intensive care. Toegegeven, een vicepremier die ontslag neemt, is niet niets, maar ik ben ervan overtuigd dat we hier sterker uitkomen. Onderschat nooit de veerkracht van de christendemocratie."

Je zou voor minder. In de jongste peiling haalt CD&V amper 14%. De kloof met N-VA is een canyon: 25% verschil.

"Ik ben politoloog. Ik weet wat peilingen waard zijn. Bij de provincieraadsverkiezingen, een goede graadmeter, bedroeg het verschil tussen CD&V en N-VA zowat 6%. Dat is speelbaar."

En dus bent u het eens met Kris Peeters als die zegt dat hij Bart De Wever kan verslaan?

"Ja. Absoluut. Ik zal hem daarbij helpen. Ik zal er alles aan doen. Alles."

Dat klinkt bijna als een dreigement.

"Ik zeg het dan ook met enige ironie, want het is een virtuele tweestrijd, die tussen Peeters en De Wever. Kris Peeters is de leider van Vlaanderen. Hij zal de Vlaamse kiezer vragen of hij zichzelf mag opvolgen. Bij mijn weten is dat niet de ambitie van zijn zogenaamde uitdager. De burgemeester van Antwerpen heeft geen andere bedoeling dan in lengte van jaren burgemeester van Antwerpen te blijven. Zegt hij. Over welk duel spreken we dan?"

De burgemeester van Antwerpen kan een partijgenoot installeren als minister-president. En Kris Peeters verbannen naar de federale regering.

"Dat is juist. Ik vind het fijn dat u 14 maanden voor de verkiezingen al zo begaan bent met de carrière van Kris Peeters, maar het gaat niet alleen om de vraag wie de grootste wordt. De N-VA was in 2010 de grootste, maar wou niet mee besturen. Voor zover ik weet, zijn ze dat evenmin van plan in 2014."

Niet federaal, wel Vlaams. Met jullie. En zonder de socialisten.

"Tja, maar De Wever wil een zevende staatshervorming, toch? En bij mijn weten is het onmogelijk om vanuit de Vlaamse regering en zonder overleg met de Franstaligen het confederalisme door te drukken dat hij voor ogen heeft. Voor ons, CD&V, gaan die verkiezingen over iets anders. Wat zich recent heeft afgespeeld, toont nogmaals aan waar wij voor staan. De liberalen dwepen met de vrije markt, de socialisten met de overheid. Wel, wij als CD&V erkennen meer dan ooit de meerwaarde van het sociale middenveld dat daartussen ligt."

Niemand betwist ze, die meerwaarde. U vecht tegen een ingebeelde vijand.

"Toch niet. Voor ons is dat middenveld meer dan een vrijblijvend adviesorgaan dat zich politiek vooral koest moet houden, zoals de N-VA suggereert. In biljarttaal uitgedrukt: wij doen aan driebanden. Overheid-middenveld-markt. Het middenveld, waarvan onder meer het ACW deel uitmaakt, vervult een cruciale rol. Het zet zich vrijwillig in voor een warme samenleving. De overheid heeft daar hoe langer hoe minder centen voor en de vrije markt ziet er geen brood in. Wie zal het anders doen?"

Nogmaals: niet de verdiensten van de ACW-organisaties worden in twijfel getrokken, wel de deals en de hypocrisie van de top van dat ACW.

"Dat betwijfel ik. De ene keer roept de N-VA dat het ACW fraude heeft gepleegd, de volgende keer luidt het dat ze alleen ethisch in de fout zijn gegaan. De ene N-VA'er, Peter Dedecker, bekent openlijk dat het de bedoeling was om het ACW te treffen. De andere N-VA'er, Bart De Wever, betreurt het vertrek van de volgens hem zeer integere Steven Vanackere. Ook in deze zaak is het bochtenparcours van N-VA groter dan het circuit van Zolder."

Het zit diep, zo te horen.

"Ik ben verontwaardigd, ja, en niet alleen over de N-VA. Wat is de grote les die het parlement heeft getrokken uit alle bijzondere commissies die het de voorbije jaren heeft georganiseerd, van Sabena tot Dexia? Dat er in overheidsbedrijven een strikte scheiding moet zijn tussen het management en de politiek. Dat is wat het parlement altijd heeft aanbevolen. Maar wat blijkt nu, tot mijn grote ergernis? Datzelfde parlement valt een minister aan die in eer en geweten zegt dat hij zich niet gemengd heeft in een deal die intussen trouwens ontbonden is: die tussen Belfius en ACW, zijnde tussen een bank en haar klant. Steven Vanackere heeft als minister van Financiën het algemeen belang gediend door zich afzijdig te houden, maar toch is hij verdacht gemaakt."

Daarover gaat het nu net: heeft hij het algemeen belang gediend of toch vooral het belang van de zuil en de partij? CD&V en ACW verwarren die twee wel eens vaker. Vanackere had mooi praten - niemand geloofde hem.

"Maar waarom niet? De top van Belfius heeft zelf gezegd dat Steven niet op de hoogte was. Hoe kan je als minister nog functioneren als je zonder enig bewijs voortdurend wordt opgevoerd als een halve schurk? Al die loze beschuldigingen, wie wordt daar finaal beter van? De belastingbetaler? Ik betwijfel het. Men zaagt roekeloos aan de wortels van een overheidsbank. Als die verdort, zal dat die belastingbetaler een fortuin kosten."

Steven Vanackere heeft misschien niet gelogen, hoor je, maar hij heeft slechts mondjesmaat de waarheid gesproken.

"Tja, maar dan spreken we niet meer over fraude, maar over communicatie. Wie van ons kan beweren dat hij feilloos communiceert? Ik heb ook wel eens dingen gezegd waarvan ik achteraf dacht: oei, dit had ik beter anders verwoord."

Ik ook. Dagelijks.

"Dat kan ik me moeiteloos inbeelden, ja. (Lacht) De essentie is dat we niets hebben geleerd van de voorbije jaren. Wie hem aanvalt, zegt eigenlijk dat Steven Vanackere als minister van Financiën tegelijk ook CEO van Belfius had moeten spelen. Dat is onzin. Een bank die een contract met een klant moet vrijgeven voor inzage door het parlement: waar slaat dat op? Ik had net nog een bedrijfsleider aan de lijn die zei dat zijn goesting klein was om nog langer met zo'n bank in zee te gaan. Terwijl het toch de bedoeling is dat Belfius niet eeuwig een staatsbank blijft. En dat ze dus de concurrentie met andere banken moet aankunnen, wil ze weer rendabel worden en rijp om te verkopen. De slechtste dienst die je zo'n bank kan bewijzen, is politieke inmenging."

Richt u uw pijlen niet op de verkeerde? Het kabinet-Vanackere gaf zelf aan dat de meest vileine vijand niet in de oppositie zat, maar in de federale coalitie: vicepremier Didier Reynders (MR), de man die lekt als een zeef.

"Reynders loopt al sinds de start van deze regering bijzonder gefrustreerd omdat hij zelf niet langer minister van Financiën is. En frustratie is een ongezonde uitvalbasis om aan politiek te doen. Vroeg of laat kom je jezelf tegen."

Heeft Steven Vanackere er goed aan gedaan om ontslag te nemen?

"Ik heb zojuist nog met hem gepraat. Hij is ontladen, onthecht en opgelucht."

Komt hij nog terug?

"Ook Jo Vandeurzen is ooit opgestapt zonder dat hem iets te verwijten viel. En ook hij is teruggekeerd als minister."

'Ik wil dat dit stopt', zei Vanackere. Wat moest er stoppen?

"De insinuaties. De heksenjacht. In het parlement zijn er als bloedhonden tekeergegaan."

Yves Leterme liet dat woord ook al vallen.

"Terecht. En dezelfde partijen die eerst bloed roken, zeggen nu zonder verpinken: eigenlijk had Steven zich niets te verwijten. Dat doet me denken aan de sfeer rond de koffietafel na een begrafenis: van de doden plots niets dan goed."

Ook uw coalitiegenoot Bruno Tobback (sp.a) zei zoiets: hoogst twijfelachtige communicatie van Vanackere, maar ontslag had nu ook weer niet gehoeven. Is hij dan ook een bloedhond?

"Toen zijn eigen sp.a in de problemen zat na het boek over Vande Lanotte of de mail van Lieten heb ik mij als CD&V-voorzitter onthouden van commentaar. Dat had Tobback beter ook gedaan en dat heb ik hem uitdrukkelijk laten weten."

Dramatiseren we dit niet? Is het niet gewoon de plicht van parlement en media om kritische vragen te stellen?

"Dat is het probleem niet. Maar valse insinuaties en sfeerschepperij kunnen niet. Onze mensen doen aan politiek vanuit een sterk rechtvaardigheidsgevoel. Als ze voelen dat ze niet langer onomstreden het algemeen belang kunnen dienen, dan zijn ze onthecht genoeg om op te stappen. Yves, Inge, Marianne, Jo, Steven: geen van hen is in de politiek gegaan met het doel om levenslang minister te blijven."

Waarom lopen CD&V'ers weg terwijl types als Reynders, Vande Lanotte of Onkelinx op de barricaden blijven staan? Zijn jullie lichtgeraakter?

"Fijngevoeliger wellicht. Het gaat over verantwoordelijkheidszin, integriteit, onthechtheid."

Vindt u uzelf niet arrogant klinken als u suggereert dat CD&V'ers op een moreel superieure manier aan politiek doen?

"Dat zég ik helemaal niet. Ik reageer alleen maar op uw vraag als zouden wij platbroeken zijn die weglopen bij het minste geringste. Dat is niet zo. De drijfveer van Steven om op te stappen was oprecht en integer. En neen, medelijden hoeft niet."

Is de aanstelling van Koen Geens en Pieter De Crem uw manier om af te rekenen met het ACW?

"Neen. Met een ruk naar rechts heeft dit niets te maken. Koen en Pieter zijn bovenal overtuigde christendemocraten. CD&V is meer dan de optelsom van Unizo, ACW en Boerenbond. Wat wij met die organisaties gemeen hebben, is onze visie op mens en maatschappij. Maar zoals CD&V niet elk standpunt van Unizo deelt, zo delen wij ook niet elk standpunt van het ACW. Voor ons primeert het algemeen belang op het deelbelang van die organisaties. Dat gold voor Steven. Dat geldt ook voor Pieter en Koen."

Het zijn turbulente tijden voor uw partij, maar het valt op hoe vast en onomstreden u op uw voorzittersstoel zit.

(Lacht) "Ik hoor het u graag zeggen."

 

© 2013 De Persgroep Publishing