Vlaams minister van Welzijn en Volksgezondheid Wouter Beke reageert positief op de aanbevelingen van de Vlaamse Ouderenraad in het kader van het verbeteren van het psychisch welzijn op oudere leeftijd. ‘Het is goed dat we dit bespreekbaar blijven maken,’ zegt minister Beke naar aanleiding van de Week van de Ouderen. ‘Niet voor niets maak ik van zorgzame buurten een speerpunt in mijn beleid.’

Psychisch welzijn is van alle leeftijden, maar de omstandigheden verschillen. We gaan met pensioen, vullen onze tijd met andere mensen en andere bezigheden in, ervaren dat wat we vroeger konden vandaag niet altijd meer gaat en verliezen onze dierbaren. Volgens de Gezondheidsenquête in 2018 wordt 1 op 5 van de 65- tot 74-jarigen geconfronteerd met psychische problemen. Bij de 75-plussers stijgt dit naar bijna 30%. Dat zijn hoge cijfers.

Dé oplossing hiervoor bestaat niet. Dit is bovendien niet alleen een vraagstuk van welzijn en volksgezondheid, maar ook van ruimtelijke ordening of samenleven. Zo zijn er nog steeds ouderen die een alleenstaand huis betrekken diep in de velden, of een appartement in het midden van een grote stad waar geen familieleden meer over de vloer komen. Om een oplossing te bieden, lanceerde minister Beke in juni de projectoproep ‘zorgzame buurten’.

In een zorgzame buurt zijn de voorwaarden vervuld opdat mensen, ongeacht leeftijd en grote of kleine ondersteuningsbehoeften op meerdere levensdomeinen, comfortabel in hun woning of vertrouwde buurt kunnen (blijven) wonen. Het is een buurt waar jong en oud samenleven, waar mensen zich goed en geborgen voelen, waar levenskwaliteit centraal staat, waar bewoners elkaar kennen en helpen, waar personen en gezinnen met grote en kleine ondersteuningsnoden ondersteuning krijgen en waar diensten en voorzieningen toegankelijk en beschikbaar zijn.

We willen de komende 2,5 jaar Zorgzame Buurten op de kaart zetten in Vlaanderen en Brussel. Het relanceplan Vlaamse Veerkracht gaf ons ook de mogelijkheid om hier extra in te investeren en Vlaanderen ging hier massaal op in. Maar liefst 152 projecten werden ingediend. Begin volgend jaar zullen minstens 100 zorgzame buurten een financiële ondersteuning tot 50.000 euro per jaar krijgen.

Dit concept gaat overigens verder dan deze subsidie. Zo is minister Beke een grote voorstander van Woonzorgbuurten. Kleinschalig wonen voor ouderen in een zorgzame buurt, verbonden met de mensen, cafés of buurtwinkels. Wanneer woonzorgcentra gerenoveerd of gebouwd worden, is het een goede zaak dat men deze filosofie rekening gehouden wordt. De lange, bruine en statische gangen in grote woonblokken zijn geen plek meer waar ouderen hun oude dag moeten doorbrengen.

Naast zorgzame buurten neemt Vlaanderen diverse andere initiatieven. Eerder dit jaar lanceerde Vlaanderen zijn dementieplan. Zo trok minister Beke de nodige budgetten uit om 20 coachingstrajecten rond persoonsgerichte zorg te financieren binnen de thuiszorg en de woonzorgcentra. Tevens zetten we in op het versterken van mantelzorgers zodat we bijdragen aan de veerkracht die nodig is om ondersteuning te bieden aan naasten. Onderzoek geeft immers aan dat mantelzorg voor mensen met dementie psychisch erg zwaar kan zijn voor de respectieve levenspartners.

Ook zal minister Beke dit jaar nog een eenzaamheidsplan lanceren. Dit plan bevat diverse maatregelen waarbij elke minister van de Vlaamse Regering zijn bijdrage kan leveren.

Deze zomer keurde de Vlaamse Regering de verdere uitrol van het Geïntegreerd breed Onthaal (GBO) in heel Vlaanderen goed. In 2020 werden al 27 samenwerkingsverbanden GBO ondersteund. Door de uitrol naar Vlaanderen zullen de lokale besturen een financiële impuls van 7,5 miljoen euro krijgen om lokaal samenwerkingsverbanden GBO te ondersteunen en te coördineren en zo een sterk sociaal beleid op lokaal niveau uit te bouwen. Doel is in Vlaanderen te komen tot een volledige gebiedsdekkend aanbod.

‘De Vlaamse Ouderenraad haalt deze elementen ook aan in hun aanbevelingen. Het spreekt voor zich dat ik daarmee aan de slag zal gaan, om vanuit mijn bevoegdheden een antwoord te kunnen bieden op deze problematiek van psychisch welzijn bij ouderen. Om te beginnen, nodig ik hen alvast graag uit voor een gesprek hierover,’ besluit de minister.