De Vlaamse Regering voorziet voor de uitbreiding van de Gemeenschapsinstellingen, zowel infrastructureel als naar personeel en werking, in totaal meer dan 50 miljoen euro deze legislatuur. De zogenaamde ‘fase 2’ van het Jeugddelinquentierecht gaat in september 2022 van start. De sterke werkdruk, de gevolgen van de coronapandemie en enkele precaire situaties met jongeren met psychische aandoeningen van de voorbije weken en maanden hadden evenwel een sterke impact op het personeel. Minister van Welzijn en Volksgezondheid Wouter Beke pleit dan ook om een gedeelte van de investeringen in personeel te vervroegen. Deze versterkingen zullen naadloos aansluiten op de behoeften die er vanaf september 2022 sowieso zullen zijn.

De minister neemt de volgende maatregelen:

  • De Gemeenschapsinstellingen zullen de komende weken 20 extra voltijdse medewerkers kunnen aanwerven. In De Zande wordt de ombouw van een meisjesgroep naar een jongensgroep verschoven tot september 2022, waardoor een 10-tal personeelsleden campusbreed kunnen worden ingezet om collega’s te ondersteunen. In totaal kunnen op die manier een 30-tal medewerkers worden ingezet om de werkingen op korte termijn te ondersteunen. Dit biedt de campussen de gelegenheid om meer ruimte te creëren voor training en coaching van medewerkers, teams te assisteren bij incidenten of crisissen en ruimte te creëren voor leidinggevenden om hun mensen te coachen.
  • De lokale directies krijgen de mogelijkheid om al sterker te investeren in multidisciplinariteit om de toegenomen complexiteit, die in de begeleidingsvragen vastgesteld worden, al beter te ondersteunen. Zo zal campus De Grubbe sterker kunnen inzetten op het onthaal en zal voor de opvang van niet-begeleide minderjarige vluchtelingen een specifiek team worden voorzien.
  • Er wordt versneld ingezet in de vernieuwing van een aantal ICT- en veiligheidssystemen.
  • In iedere leefgroep komen er op korte termijn ook zogenaamde ‘comfortrooms’. Dat zijn kamers waar jongeren zich op eigen initiatief vrij kunnen terugtrekken op momenten waarop ze het moeilijk hebben. De aankleding van de kamers gebeurt lokaal en in samenspraak met de jongeren. Vandaag hebben een aantal gemeenschapsinstellingen al goede ervaringen met deze heel concrete vorm van incident-preventief werken. Die ervaring wordt nu doorgetrokken naar alle leefgroepen.
  • Opgroeien gaat na hoe de huidige regeling rond permanentie kan worden verbeterd. Dat zal op niveau van het sectoraal entiteitsoverlegcomité besproken worden. Ook de regeling rond thuiswerk en eindeloopbaan wordt daar verder opgenomen.
  • Opgroeien zal ook bekijken hoe de continuïteit van hulpverlening voor uitstromers vanaf 18 jaar beter kan gegarandeerd worden.
  • Voor kinderen met psychische problemen zal minister Beke het overleg met het federale niveau rond het capaciteitsgebrek verder opnemen in de Interministeriële Conferentie Gezondheidszorg.

De plaatselijke directies gaan nu verder in overleg met hun medewerkers om per campus de maatregelen heel concreet uit te werken.

Minister Beke: “We voelen in de bredere samenleving dat de pandemie zijn tol eist. We zien dat in toenemende vragen rond verontrusting, en de moeilijkheden die basisvoorzieningen als CLB’s ondervinden om daarmee zelf nog om te gaan. We beslisten daarom eerder al om de Vertrouwenscentra, de Ondersteuningscentra Jeugdhulp en de Sociale Diensten van de Jeugdrechtbank te versterken. Het hoeft niet te verwonderen dat ook in de Gemeenschapsinstellingen de druk stijgt, en de mensen het moeilijk krijgen om nog een goede balans privé-werk te vinden. De krapte op de arbeidsmarkt helpt ook niet om openstaande vacatures in te vullen. We planden al een flinke investering vanaf september 2022 en we doen nu een inspanning om onze gemeenschapsinstellingen al sneller versterking te geven. De jongeren die er verblijven, verdienen de best mogelijke begeleiding en het personeel spant zich daar heel erg voor in. We waarderen hun inspanningen, en proberen op deze manier onze bijdrage te leveren aan een positief leef- en werkklimaat in onze Gemeenschapsinstellingen.”

 Tijl Reusen (ACV-Openbare Diensten): “De werkdruk is de laatste maanden geleidelijk aan gestegen binnen de gemeenschapsinstellingen. De complexiteit van de problematiek bij jongeren groeit en dit werkt nefast op onder meer de uitstroom van deze jongeren als de toenemende agressie. Het initiatief om extra te investeren zal hopelijk de meest acute nood verhelpen. Daarnaast is het belangrijk dat we meer oog hebben voor het personeel binnen de instellingen. Een goede permanentieregeling en eindeloopbaanregeling moet ervoor zorgen dat de rust weerkeert. Wij kijken dan ook vol verwachting uit naar het initiatief van het agentschap om hier werk van te maken en zullen de minister appelleren op het engagement dat hij nam indien we hier niet tot een vergelijk komen. Je kan echter pas zorg dragen voor iemand als er ook voor jou gezorgd wordt!”

Armin Box (VSOA): “Het aanbod om zo spoedig mogelijk een aantal bijkomende aanwervingen te doen waardoor het personeel een beetje rust en ademruimte kan vinden, is een positieve start. Bijkomende eindeloopbaanmaatregelen voor Campusverantwoordelijken, een goede permanentieregeling, de mogelijkheid om tijdelijk te kunnen switchen naar minder belastende functies zou kunnen helpen om langdurige uitval van uitgebluste collega’s te voorkomen. Graag willen we het verder overleg met het agentschap aangaande deze punten een kans geven en uiteraard zal dit niet met één vergadering opgelost zijn, maar we gaan in geen geval accepteren dat alles op de lange baan geschoven wordt. Mocht er tijdens dit en de volgende overlegmomenten te weinig uit de bus komen, zullen we de Minister blijven oproepen om zijn verantwoordelijkheid te nemen aangaande zijn gegeven engagement.”

 

Eddy Hendrickx (ACOD): We kunnen de onmiddellijke ingreep voor deze uitbreiding van het personeelsbestand, zowel door aanwervingen in voorafname op september ’22 als het “bevriezen” van de omvorming van een leefgroep van meisjes naar jongens tot diezelfde datum waarop het jeugddelinquentierecht in voege treed, naar waarde schatten. Dit zal – voorlopig – enige en hopelijk voldoende ademruimte scheppen.  Niet alleen binnen de leefgroepen in rechtstreeks contact met de jongeren is er een nood aan voldoende bezetting door gekwalificeerde personeelsleden; ook zeer zeker aandacht voor retentiebeleid is noodzakelijk. Om dit alles te verwezenlijken, is het nu voorziene aantal personeelsleden zeer nipt. Om structureel op een veilige en verantwoorde manier de moeilijkste leefgroepen te begeleiden, zal een meer substantiële uitbreiding van het kader noodzakelijk zijn, ook na september 2022. Bovendien zullen onze mensen maar echt gelukkig zijn indien er ook voor de zaken waar nu een engagement genomen werd ook positief kunnen besloten worden. Dan denken we inzonderheid aan de zogenaamde permanentieregeling, de eindeloopbaanproblematiek voor een aantal functies, de opvang na minderjarigheid van de jongere en – na 20 jaar “oneigenlijke” plaatsingen – een overeenkomst met de jeugdpsychiatrie….”