Wie van een klimaat-debat tussen Wouter Beke en Kristof Calvo verwacht had dat die laatste met de voor-hamer het CD&V-beleid zou neerhalen: think again. Het groene kopstuk denkt al vooruit aan de coalitievorming en maakt de CD&V-voorzitter openlijk het hof. Beke bedankt voor alle complimenten maar vindt Groen nog iets te radicaal om nu al overstag te gaan. Tot onbegrip van Calvo: "Waarom is het voor CD&V zo moeilijk om te zeggen: We doen het liever met Groen?"

Ligt het aan het thema van dit dubbelgesprek of wil CD&V-voorzitter Wouter Beke zijn groene gesprekspartner Kristof Calvo graag meteen de loef afsteken? In elk geval arriveert hij samen met zijn woordvoerder met de elektrische fiets aan de burelen van de Kamer. “Zo uitzonderlijk is dat niet, hoor. In Brussel doe ik bijna al mijn verplaatsingen met de fiets. Tenzij het regent.” Calvo checkt even of er niet te veel oranje aan de fietsen hangt en gaat dan gewillig mee op de foto. “De opmars van de fiets is zo’n positief klimaatverhaal. Wie had er vijf jaar geleden gedacht dat we ons in het parlement zouden moeten buigen over het onderscheid tussen de elektrische fiets, de speedpedelec, de wielertoerist en de gewone fietser?”

En wie had een jaar geleden durven denken dat klimaat een onbetwistbaar thema zou zijn in de verkiezingscampagne? Toen eind vorig jaar de massale betogingen zich in ijltempo begonnen op te volgen, wist de verzamelde politiek zich amper een houding te geven.

Calvo: “Ik vond het problematisch hoe weinig enthousiasme en dankbaarheid er vanuit de politiek kwam voor de klimaatjongeren. Zelfs als je het niet met hen eens bent, dan nog moet je zorgzaam omspringen met jonge mensen die op straat komen, zeker omdat ze niet alleen protesteren, maar ook bruggen bouwen.”

Ook Groen is pas met een berekend klimaatpact gekomen door de protesten. Hadden jullie dat niet al lang klaar moeten hebben?

Calvo: “Veel van die maatregelen hebben we al eerder ingediend in het parlement. Als we al verrast waren, dan was het aangenaam verrast. Het is toch de taak van politici om aan de slag te gaan met wat er beweegt in de samenleving?”

Heeft CD&V gebeden dat al die klimaatmarsen snel voorbij zouden waaien?

Beke: “Het klimaat zal niet verdwijnen als thema. Maar als ik kijk naar de eisen die Youth For Climate stelt, hoeven wij ons allerminst op ons ongemak te voelen: de strijd tegen plastic afval opdrijven, een belasting op vliegtuigtickets om te investeren in openbaar vervoer, vergroening van de bedrijfswagens, aanplanting van bossen en urban green: dat zijn allemaal dingen die in ons programma staan of die onze burgemeesters al uitvoeren. Daarover zijn we dus bondgenoten. Iets anders is het als ze bepaalde symbolen wil binnenhalen, zoals de klimaatwet.”

Calvo: “Nu doet u weer alsof de betogingen bijna een aanmoediging waren voor het gevoerde beleid. Jullie minister van Omgeving Joke Schauvliege zei dat ook al. Terwijl haar decretale knoeiwerk voor de betonstop uiteindelijk heeft geleid tot een betonversnelling en de Vlaamse regering op tal van andere domeinen, zoals het beschermen van kwetsbaar groen, haar huiswerk niet heeft gemaakt.”

Mijnheer Beke, is het niet vreemd dat Schauvliege haar klimaatbeleid vandaag niet meer wil verdedigen?

Beke: “Koen Van den Heuvel is onze nieuwe minister, die zal dat doen.”

Hij is twee maanden aan de slag.

Beke: “Na wat er gebeurd is, heeft Joke ervoor gekozen om zich te onthouden van alle commentaar. Dat is de deontologie: een minister geeft niet onmiddellijk commentaar op het beleid van de opvolger. ”

Het was toch haar beleid? En was het dan wel een goed idee om haar lijsttrekker te maken?

Beke: “Binnen de partij was er een groot draagvlak om dat te doen. Ik vond dat haar niets aan te wrijven viel.”

Groen stak veel energie in een poging om de klimaatsamenwerking te verankeren in de grondwet. Maar wat heeft dat opgebracht?

Calvo: “Wij hebben de klimaatwet niet geschreven, wel een groep academici. En wij vonden het onze taak om daar in het parlement de motor van te zijn. Het is geen toveroplossing op zich. Wij hebben daarnaast ook een allesomvattend klimaatplan, maar het zou wel het begin kunnen zijn van een nieuw tijdperk: met meer ambitie en meer samenwerking. Andere landen hebben dat aangetoond. In België gaat het erom dat we een samenwerking rond klimaat kunnen afdwingen. Nu hebben de vier klimaatministers naast elkaar gewerkt. En dat heeft niet gezorgd voor minder CO2-uitstoot. Integendeel.”

Beke: “Het is ook niet dat daar zolang over gedebatteerd is in het parlement.”

Calvo: “Bij de uitvoering van concrete maatregelen, daar is de voorbije jaren veel tijd verloren. En daarmee wil ik zeker geen steen werpen naar CD&V alleen, want op bepaalde punten hebben we aan hetzelfde zeel getrokken: het statiegeld, het energiepact, het versneld uitfaseren van wagens met een verbrandingsmotor. Doorgaans vormde N-VA het grootste politieke struikelblok over klimaat.”

Beke: “Bedankt voor die complimenten. Het is trouwens vaak CD&V die de concrete oplossingen aanlevert. (lacht) Anderen lanceren vaak heel mooie plannen, maar zeggen er niet bij hoe we die kunnen realiseren. Voor alles wat te maken heeft met klimaat, van mobiliteit tot innovatie, zal het erop aankomen om samen te werken.”

Veel mensen zijn nu overtuigd van de hoogdringendheid. Maar ze vragen zich af waarom het zo lang moet duren? 

Beke: “Links vindt dat er nog helemaal niets is gebeurd en alles anders moet. Rechts waarschuwt dat we aan koopkracht zullen inboeten zodra we iets doen. Die polarisatie helpt de zaken zeker niet vooruit. De waarheid is dat er de voorbije jaren wel degelijk stappen zijn gezet en dat we verder in die richting moeten. De burger heeft geïnvesteerd in zonnepanelen, het aantal fietsers is verdubbeld. Veel gemeentebesturen zetten daarop in, maar Vlaanderen moet daar wel in meegaan. In de vorige legislatuur heeft Hilde Crevits (CD&V) met de helft van het budget meer fietspaden aangelegd dan in de huidige legislatuur.”

Minister Ben Weyts (N-VA) heeft zijn geld niet verstandig uitgegeven? 

Beke: “Ik spreek me daar niet over uit. Ik geef u alleen de feiten. We moeten meer geld uitgeven ...

Calvo: “… maar dan wel aan de juiste dingen. N-VA wil in de volgende Vlaamse regering nog eens 5 miljard euro extra besteden aan beton. Zijn de jaren 80 terug?”

Beke: “Neen, maar jullie zijn daar ook onredelijk. Al die infrastructuurwerken hoeven niet meer voor jullie.”

Calvo: “We maken inderdaad scherpe keuzes: de verbreding van de Brusselse ring willen wij bijvoorbeeld niet. Hoe meer auto-infrastructuur je aanlegt, hoe sneller alles weer dichtslibt.”

Beke: “De Limburgse noord-zuidverbinding willen jullie ook schrappen, terwijl die net bedoeld is om daar auto’s op te krijgen die we willen weghalen uit de dorpskernen, waar de luchtkwaliteit nu zeer slecht is en de fietsers wegblijven. Beton aanleggen is niet altijd een slechte beslissing. Daarin zijn jullie veel te radicaal. Het is ook niet het ene of het andere, het is een en-en-enverhaal.”

Autosnelwegen verbreden, investeren in openbaar vervoer, fietsers én auto’s. Is dat niet het recept waarmee in deze legislatuur de files alleen maar toegenomen zijn?

Beke: “Vandaag heb je smalle autosnelwegen met lange files. Wie daarin staat, wordt daar niet gezonder van. Ik wil onze ambities ook scherper stellen, maar we zullen ze wel op een redelijke wijze uitvoeren.”

Kan dat opnieuw in een regering met N-VA?

Beke:(denkt na)

Calvo: “Voor CD&V kan alles. (lacht) U maakt er een punt van om niets over N-VA te zeggen, terwijl de dossiers waar u wilde doorduwen geblokkeerd werden door N-VA.”

U verzwijgt dan weer dat het in dossiers als het statiegeld of de betonstop eerder Open VLD dan N-VA was dat op de rem stond.

Calvo: "Op dat vlak is N-VA inderdaad eerlijker. Open VLD slaagt er beter in om te doen alsof het een hart heeft voor het klimaat."

Of u houdt hen liever te vriend?

Calvo: “Ik steek niet weg dat ik ook teleurgesteld ben in de Vlaamse liberalen. Maar als we het land mee kunnen besturen, zullen er nog altijd meer mogelijkheden zijn met liberalen, christendemocraten en sociaaldemocraten dan met N-VA. Maar waarom is het voor CD&V zo moeilijk om te zeggen: We doen het liever met Groen? Jullie moeten keuzes durven maken. En je niet gedragen als een kleine kartelpartner van N-VA zoals de voorbije jaren. Een coalitiepartner die sterke idealen heeft, zoals Groen. Dat zou CD&V deugd doen.”

Beke: “Ik ben naar hier gekomen om het over ons programma te hebben, niet over dat van N-VA.”

Calvo: “Ik zou het graag hebben, dat jullie wat meer uitvoeren van jullie programma.”

Beke: “Als wij ons afvragen hoe we de miljarden gaan betalen die we bij links en bij rechts horen rondvliegen, dan is dat niet uit een gebrek aan ambitie. Het is eerder een gebrek aan realiteitszin bij de anderen.”

Calvo: “Wij zijn niet perfect, maar we zijn wel de enigen die met ons Pakt 2030 onze nek hebben uitgestoken en alles hebben berekend.”

Beke: “Ik heb daar met belangstelling naar gekeken, maar ik heb daar ook geen tabellen gezien. Jullie rekenen bijvoorbeeld op 1,1 miljard euro opbrengst van de kilometerheffing, maar tegelijk zeggen jullie dat het in fases zal gebeuren en dat het budgetneutraal zal zijn. Dat klopt niet.”

Meneer Calvo, uw liefde voor de christendemocraten is wel heel groot.

Calvo: “Het is ook geen blinde liefde. Maar ik denk dat Groen en CD&V allebei oprecht op zoek zijn naar samenwerking en verbinding. In tegenstelling tot het kibbelkabinet willen wij een samenwerkingskabinet opzetten, een klimaat-coalitie. Alleen zijn de centrumpartijen minder duidelijk in wat zij willen dan wij. Dus zullen de mensen op ons moeten stemmen. Want naast compromissen sluiten zijn idealen en een ruggengraat even belangrijk.”

Beke: “Ik heb net een heel boek over idealen geschreven dat ik u bij deze cadeau doe.”

Calvo: “God speelt bij ons geen rol, maar jullie rentmeesterschap ligt niet zover van onze aandacht voor de planeet.”

Beke: “Dan moet je voor de verkiezingen zeker mijn boek nog lezen. (lach) Misschien verandert je stemgedrag nog wel.”

Calvo: “Die kans is klein. Het is heel druk op dit moment.”

Meneer Beke, ziet u Groen even graag?

Beke: "Euh. De partij heeft op een aantal vlakken respectabele standpunten. Maar ik hou het liever heel concreet. En ik ga nu niet speculeren over een mogelijke samenwerking. Laat de mensen maar kiezen."

In het Pakt 2030 van Groen zijn er twee groepen die zullen betalen. De grote vervuilers onder de bedrijven en mensen met een salariswagen. Oké voor CD&V?

Calvo: “Om misverstanden te vermijden: vandaag subsidiëren we de vervuiling. We delen emissierechten uit. Wij vinden dat totaal crazy. In de plaats daarvan moet je de bedrijven ondersteunen die de omslag maken naar een propere productie. Daarnaast willen we bijvoorbeeld ook een koolstofgrensheffing. Die zorgt ervoor dat je onze economie, industrie, werknemers beschermt tegen concurrenten die hier hun vervuilende producten dumpen.”

Beke: “Daar ben ik het mee eens …”

Calvo: “Voilà, het eerste punt van het regeerakkoord is geschreven. (lacht) En voor de afschaffing van het fiscaal voordeel voor salariswagens zitten we ook niet zover van elkaar. Zelfs Bart De Wever (N-VA) zegt dat het systeem totaal irrationeel is. CD&V heeft een voorstel ingediend om het subsidiëren van een tankkaart af te schaffen. We moeten mensen uitbetalen in euro’s, niet in auto’s, diesel of benzine.”

Beke: “Maar ik lees in jullie plan dat jullie diezelfde miljarden willen gebruiken om het openbaar vervoer te financieren?”

Calvo: “Dat klopt niet. Je moet ons plan goed lezen. De afschaffing is ingebed in een bredere lastenverschuiving: minder loonlasten, meer netto en meer lasten op vermogen en vervuilers. En uiteraard moeten diegenen met een salariswagen de tijd krijgen om nieuwe loonafspraken te maken. Maar we moeten wel de ambitie hebben om het systeem te veranderen. Er moeten meer winnaars zijn.”

Beke: “Dan tel je toch dubbel?”

Op een bepaald moment zal u toch aan diegenen met een salariswagen moeten zeggen dat ze die kwijt zijn en dat die niet helemaal gecompenseerd zal worden? 

Calvo: “Het huidige systeem is onhoudbaar. Als iemand bijvoorbeeld privékilometers aflegt, dan subsidieert de samenleving dat voor een stuk.”

Beke: “Wij willen de salariswagens op korte termijn vergroenen. Daarmee vergroen je niet alleen snel de vele salariswagens, maar krijg je ook snel een groene tweedehandsmarkt.”

Calvo: “Nu klinkt u toch meer als een autohandelaar dan als een politicus. En een groene auto staat ook in de file.”

Als één ding wel is gebeurd sinds de klimaatbetogingen, is het dat de kilometerheffing voor auto's aan de kant is gezet. Ook Groen heeft daar weinig lawaai over gemaakt.

Calvo: “We worden soms te weinig uitgenodigd in de tv-studio’s. (lacht) In elk geval blijven we een uitgesproken voorstander van een slimme kilometerheffing. Bijna iedereen was daar trouwens voor, tot Vlaams Belang een campagne voert, Jean-Marie Dedecker op zijn borst trommelt en N-VA verandert van positie, net zoals bij het Marrakechpact.”

Beke: “Wij hebben altijd gezegd dat het een slimme kilometerheffing moet zijn.”

Waarom heeft u dan nu niet geprotesteerd?

Beke: “We zullen toch eerst moeten zoeken naar alternatieven voor wie niet anders kan dan met de auto naar het werk te rijden. We zullen dus eerst investeren in openbaar vervoer.”

Calvo: “Dat noem ik een doorbraak, dat een CD&V-voorzitter dat belooft. Mocht ik in Limburg wonen, ik zou maar één programmapunt hebben: openbaar vervoer. Het is een schande hoe die provincie in de steek gelaten wordt.”

Beke: “Veertig procent van de Vlaamse spoor-investeringen zullen naar Limburg gaan en ik heb daar hemel en aarde voor verzet.”

Meneer Beke, toen uw zoon naar de klimaatbetoging wilde, stelde u hem voor de keuze: het mocht, als hij voortaan naar de hockeyclub zou fietsen, acht kilometer verderop. 

Beke:(lacht) “En we brengen hem nog altijd. Hij is niet gaan betogen.”

Calvo: “Het is vandaag voor heel veel burgers moeilijk om consequent te zijn. Maar we mogen de klimaatkwestie ook niet depolitiseren en daar een individuele verantwoordelijkheid van maken.”

Hoe vaak hebben jullie het afgelopen jaar het vliegtuig genomen? 

Calvo: “Twee keer, denk ik.”

Beke: “Eén keer. Op werkbezoek naar de VS. Op vakantie gingen we naar de Vlaamse kust, om te fietsen.”

Calvo: “Het verhaal is niet dat mensen niet meer mogen vliegen, wel dat vliegen een juiste prijs zal hebben en vooral dat treinen naar het buitenland goedkoper moeten. Als de Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg naar Brussel komt met de trein, betaalt ze een veelvoud van een vliegticket en is ze veel langer onderweg. Als de politiek een bondgenoot is van duurzame keuzes, is er heel veel mogelijk.”

Uit onze Stemcheck blijkt dat Groen geen nieuwe gascentrales wil om in 2025 de kerncentrales te vervangen. Wat is het alternatief?

Calvo: “Er zullen gascentrales nodig zijn. Maar we willen ze beperken tot een minimum. Op een bepaald moment leek het alsof minister van Energie Marie Christine Marghem (MR) België ermee zou volbouwen. In het begin dat ik in het parlement zat, heb ik een heel eenzame strijd gevoerd als pleitbezorger van de kernuitstap. Nu is er quasi een kamerbrede consensus. De CD&V heeft op dat vlak ook een enorme metamorfose ondergaan.”

Als die gascentrales in 2025 klaar moeten zijn, moest de bouw al begonnen zijn. Wat doet u als u minister van Energie wordt en het licht dreigt uit te gaan? 

Calvo: "We hebben altijd gezegd dat de lamp moet blijven branden. We zijn verantwoordelijke politici. Maar met een minister die het wil doen lukken, is er veel mogelijk. Alleen komt Marghem (MR) dan best niet terug."

Zonder Marghem, zonder N-VA. Heeft u nog wensen? 

Calvo: "Onze ambitie is een progressieve coalitie op de been te brengen."

Met Kristof Calvo in de Zestien, het schrikbeeld van Bart De Wever?

Calvo: “De kiezer zal beslissen over wie aan zet komt, niet de keizer van Antwerpen. Elke verkiezing zoekt hij een nieuwe vijand. Maar voor ons gaat het niet om wie er premier wordt. Ik heb zelfs veel liever een groen regeerakkoord dan een groene premier.”

Beke: “Ik vrees vooral dat de Vlaming binnen vijf weken helemaal afhaakt als politici op deze manier op elkaar blijven schieten.”

Het ziet ernaar uit dat De Wever zo snel mogelijk een Vlaamse regering wil smeden. En dat CD&V en Groen daarbij niet in zijn bovenste schuif liggen. 

Calvo: “Een Vlaamse regering vormen om daarna een federale impasse te organiseren, daar doen we toch niet aan mee?”

Beke: “Dat heb ik al meermaals gezegd.”

Calvo: “Als Ecolo en Groen sterk worden, zullen er plots heel veel dingen mogelijk worden in dit land. Dan bellen we naar de mensen van goeie wil in plaats van naar zij die het land onbestuurbaar willen maken. Jan Jambon (N-VA) is kandidaat-vereffenaar van dit land. Geen kandidaat-premier. Ik hoop dat CD&V, Open VLD en SP.A aan het land denken in plaats van aan het partijbelang.”

Beke: “Wij denken altijd aan het algemeen belang. Ik hoop vooral dat we na de verkiezingen kunnen werken aan regeringen die de zaken vastpakken. Niet aan regeringen die de zaken uitroken en onbestuurbaar maken.”

Welkom bij CD&V. Onze websites maken gebruik van cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren. Lees onze Cookies Policy voor meer informatie. Ons cookiebeleid en deze voorkeuren gelden voor alle CD&V-websites. Door op 'Akkoord' te klikken, ga je akkoord met de geselecteerde cookies.