In een van de koepels van de Londense St Paul’s Cathedral bevindt zich ‘Whispering Gallery’, de ‘Fluistergalerij’. Als je op de juiste plek iets influistert, zijn je woorden hoorbaar voor iedereen die op een ander punt van de galerij zijn oor te luisteren legt. Een machtig instrument, want je kan zonder veel lawaai een grote groep mensen tegelijk bereiken, beïnvloeden zelfs, als je dat wil. Ik heb al veel aan dit fenomeen gedacht, de laatste maanden – of jaren intussen. Bij het lezen van kleine meninkjes, het ene telkens wat straffer dan het voorgaande, onschuldig geponeerd in enkele tekens op een onbewaakt moment. Maar ze blijven nazinderen bij iedereen die ze horen wil.

Ik dacht ook aan het fenomeen toen ik woensdagavond naar ‘Pano’ keek. Het was al even geleden dat ik nog zo met mijn mond vol tanden zat door een duidingsprogramma. We zagen een groep jongeren die al wat niet blank, mannelijk en hetero was tot vijand uitriep. Jonge gasten die al hun menselijkheid verloren leken te zijn: ze dreven de spot met baby’s die verhongeren, met het doodgeschoten meisje Mawda, met zwarte kinderen ‘voor op de barbecue’, of met de miljoenen Joden die vermoord werden tijdens de holocaust.

Hoe kon zoiets gebeuren? De leden van ‘Schild en Vrienden’ zijn jonge mensen, studenten. Dat ze de geschiedenis niet kennen, kan geen excuus zijn. En voor een van de meest bevoorrechte groepen in de maatschappij, is dit op zijn minst een merkwaardig fenomeen. Is het een marginaal gebeuren? Of het gevolg van een samenleving die opschuift naar een nieuw normaal? Ik vrees het tweede. En politici moeten daarvoor in eigen boezem kijken.

We kunnen jonge mensen naar de universiteit sturen, we kunnen burgerschapsvakken in het leven roepen, en ouders kunnen hun best doen om hun kinderen respect bij te brengen. Maar wat als de leiders van onze samenleving, populaire politici met een grote aanhang, dat zelf niet meer kunnen opbrengen? Als ze zelf conflict voeden, mensen beledigen of tegen elkaar opzetten? Als ze het niet kunnen laten om voor een probleem nog liever dan een oplossing te zoeken, een schuldige te vinden?   

Ergens in mijn lagere schoolcarrière had ik een leraar die ons een goede levenswijsheid meegaf. ‘Als je je mening wil uiten, denk dan tien seconden na voor je iets zegt’.

Denk tien seconden na en vraag je af of het echt nodig is om mensen belachelijk te maken om hun geslacht, afkomst of seksuele voorkeur. Of je de pers echt ‘leugenachtig’ moet noemen, gewoon omdat ze je partij beledigen. Of een politicus echt een ‘fascist’ is, gewoon omdat je het niet met hem eens bent. Denk tien seconden na en vraag je eens niét af welke  groepen mensen al dan niet meerwaarde vormen voor onze maatschappij. Vraag je af of hij eigenlijk zelf wel een meerwaarde heeft, die tweet die je net wilde sturen. Niet in termen van volgers op je pagina of aandacht in de krant, maar van winst voor de mensen in je land.

Misschien moeten sommige politici zich eens bezinnen over de toekomst van hun samenleving. Willen ze als groep vooruit, ook al is dat met mensen die niet zijn of niet denken zoals zij? Of willen ze in verdeeldheid en eeuwige strijd ter plaatse trappelen, met telkens een zondebok als excuus? Het verleden heeft ons geleerd wat er gebeurt als een groep alleen nog redeneert in termen van ‘wij’ tegen ‘zij’. Als je al wie anders is van zijn menselijkheid ontdoet. Je zou denken dat we uit ons vreselijke verleden dat toch konden onthouden, maar vandaag is dat zelfs geen zekerheid meer.

Dat er in elke tuin al eens onkruid groeit, daaraan kan je niets veranderen. Maar als je het zelf gaat bemesten, schrik dan niet dat het de bloemen overwoekert. Deze plaat wordt al meer dan tweeduizend jaar gedraaid, en toch blijft ze maar niet plakken: wat je zaait, zal je oogsten. Denk daar maar eens tien seconden over na.

Welkom bij CD&V. Onze websites maken gebruik van cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren. Lees onze Cookie Policy voor meer informatie. Ons cookiebeleid en deze voorkeuren gelden voor alle CD&V-websites. Door op 'Akkoord' te klikken, ga je akkoord met de geselecteerde cookies.