’Ik daag u uit om de taxshift naast ons 3D-plan te leggen’ (Interview De Standaard)

31-08-2015

Een geruisloze politieke rentree is CD&V- voorzitter Wouter Beke niet gegund. Na alle uitspraken van de voorbije weken van en over CD&V’ers is Beke dé man van wie een antwoord wordt verwacht. Vooral omdat de partij deze zomer soms uitblonk in de discipline ‘schieten in eigen voet’.

Beke geeft toe dat er het voorbije jaar meer struikelblokken dan verwacht op zijn pad lagen. ‘Het belangrijkste dat ik geleerd heb, is dat besturen niet gemakkelijk is - niet met de ene, niet met de andere coalitiepartner -, maar er is één ding dat je rechthoudt: de focus die je voor jezelf hebt uitgezet, scherp houden.’

En kunt u nog in de spiegel kijken? Uw partijgenote Nahima Lanjri zei dat ze het er moeilijk mee had: de taxshift is volgens haar niet rechtvaardig en te onevenwichtig.

’Ik kan nog in de spiegel kijken. Wij hebben voor de verkiezingen van 2014, samen met onze mandatarissen en leden, als eerste partij een volledig berekend 3D-plan opgesteld vanuit de krachtlijnen van het Innesto-congres: een verlaging van de lasten op arbeid, versterking van de competitiviteit én van de koopkracht van de mensen, een duwtje in de rug voor de laagste uitkeringen via de welvaartsenveloppe, en het opvangen van de stijgende kosten van de sociale zekerheid.’

’In het taxshift-akkoord zitten veel dingen die voor ons heel belangrijk zijn. We moeten alles doen om meer jobs te creëren, want dat is de levensgarantie van onze sociale zekerheid. Natuurlijk zitten er ook een aantal dingen niét in, maar het is wel de belangrijkste hervorming sinds het Globaal Plan van Jean-Luc Dehaene begin jaren 90. En daarom ook is het de moeite waard om er 100 procent achter te staan.’

Een ‘rijkentaks’ zit er niet in, terwijl CD&V daar een punt van maakte. Op een speculatietaks van 28 miljoen euro na is er toch niet veel van gekomen?

’Dat is een veel te gemakkelijke analyse. In de vorige regering hebben de socialisten een kaaimantaks voorgesteld en daar hebben anderen hun veto tegen gesteld. Die taks is er nu. Er zijn ook tal van andere bijdragen bijgekomen. Maar goed, ik heb geen moeite om toe te geven dat er ook een aantal zaken niét inzitten, om redenen die voor mij nog altijd onbegrijpelijk zijn. Maar we hebben nu eenmaal geen absolute meerderheid. Ook de N-VA niet, anders had ze het land kunnen splitsen.’

Krijgt u dat uitgelegd aan uw linkervleugel? Er kwam veel en best scherpe kritiek vanuit Beweging.net, het vroegere ACW.

’Een vakbond of een mutualiteit moet zijn belangen verdedigen, maar wij moeten het algemeen belang in het oog houden en ook wat we onze kiezers hebben beloofd. Dat is voor mij de maat der dingen. Wat we nu doen, klopt met wat in ons programma staat.’

Was het dan niet wijzer geweest om met het 3D-plan naar de taxshift-onderhandelingen te trekken, in plaats van te focussen op een bijdrage van de grote vermogens?

’In onze communicatie benadrukken we áltijd dat wij gaan voor economische groei en sociale vooruitgang. De socialisten zijn 26 jaar aan de macht geweest, en wimpelden iedereen die vroeg naar de betaalbaarheid van de pensioenen af met het Zilverfonds. Dat was goed voor welgeteld zes maanden uitbetaling van de pensioenen! Nu houden we de pensioenen betaalbaar, de meest sociale maatregel die er is.’

Welk deel van die zin begrijpt Marc Leemans (ACV) niet?

’Leemans heeft al aangetoond dat hij akkoorden kan sluiten. Oké, hij houdt zich niet in en ik ben het ook niet altijd met zijn uitspraken eens, maar ik ben het voorbije jaar voldoende in vakbondskringen gaan spreken om te zeggen wat deze regering doet en waarom. Om de toekomst van onze sociale welvaartsstaat veilig te stellen.’

Wat verwacht u van de vakbondsbetoging op 7 oktober?

’Enige realiteitszin zou wenselijk zijn. Op het ogenblik dat men actie zal voeren, wordt er onderhandeld over loonsverhogingen - wat in de vorige regering niet mogelijk was -, wordt ingezet op werkgelegenheid en bewaken we de sociale zekerheid. Dat laatste wordt als evident beschouwd, maar het gaat over zuurverdiende centen die ergens gevonden moeten worden. Wel: wij zorgen daarvoor.’

Kortom: wie uw partij ziet als de verliezer van de taxshift, dwaalt?

’Ik daag u uit om het akkoord naast alle partijprogramma’s te leggen. Kijk eens hoeveel er van de anderen in zit en vervolgens hoeveel er van ons 3D-plan in zit.’

Waarom straalt uw vicepremier Kris Peeters dat dan niet uit?

’De manier waarop die taxshift publiek is gemaakt en de commentaren die erbij geleverd zijn, hebben de waarde van het akkoord onderuit gehaald(Beke alludeert op het lekken van de ‘horrorlijst’ van CD&V, Peeters wees naar Open VLD, red.). Dat is niet de verantwoordelijkheid van Kris, maar van anderen.’

’Zoals ik al zei, begrijpen wij nog altijd niet waarom Open VLD en N-VA zich zo verzetten tegen bijvoorbeeld een indexsprong voor huurinkomsten als we dat ook vragen van werkenden en gepensioneerden. Of tegen het bekijken van de belastingaftrek van een tweede woning terwijl we dat wel gedaan hebben voor de eerste woning. Maar meer dan voor ons is het een probleem voor hen. Vooral voor de N-VA. Wie 33 procent van de stemmen heeft, vertegenwoordigt niet alleen Rotary Vlaanderen, hé. Zij zijn een centrumpartij met een centrumelectoraat en een rechts programma. Maar goed, de bladzijde is omgeslagen, nu moeten we kijken naar dat wat er beslist is en wat ons nog te doen staat.’

Peeters verkondigde daags na het akkoord al ‘dat het hier niet stopte’: de dual income tax moest en zou er komen, zei hij.

’Er zijn veel dingen die nog moeten uitgevoerd worden. Vrijdag zijn er al een aantal belangrijke zaken afgeklopt, zoals de btw-verhoging op elektriciteit die opgenomen wordt in de index. Nu moeten we die richting aanhouden, verder onderhandelen waar nodig en de vinger aan de pols van de begroting houden.’

Open VLD zegt maar één taxshift te hebben afgesproken.

’Ik heb in de aanloop naar deze taxshift liberale excellenties gehoord die zich afvroegen of het allemaal wel nodig was. Ook de werkgevers twijfelden eraan, terwijl we het wel doen om jobs te behouden en te creëren. Daarom kan ik u zeggen: dit akkoord is wel degelijk belangrijk. Als een serieuze partij zoals CD&V de analyse maakt dat zo’n taxshift nodig is, dan gaat ze daar voor. Ook als er plots tegenwind opsteekt.’

Is de btw-maatregel een toegift aan uw partij, na het lek en de openlijke onvrede van Peeters?

’Nee, die beslissing voorstellen als een “aalmoes” voor ons, vind ik een schrale analyse. Het is een element van rechtvaardigheid. Het versterkt de koopkracht. De vorige regering heeft die btw-verlaging gebruikt als een indexsprong. Dan zou het toch absoluut niet correct zijn om de verhoging vandaag uit de index te laten.’

Iets anders. MR-vicepremier Didier Reynders stelde dit weekend inLe Soir dat regeren met uw partij een ‘calvarietocht’ is.

’Geen commentaar. Wij werken prima samen met Charles Michel.’

Op hetzelfde moment zei Meyrem Almaci (Groen) tegen haar troepen dat CD&V de ‘partij van de onmacht’ geworden is.

’Ik voel me niet aangesproken. Al stelt het me teleur dat ook Groen nu het pad van de constructieve kritiek verlaat, en liever op de man schiet.’

Veel oppositie was er het voorbije jaar niet nodig, met dat kibbelkabinet.

’Ik ben en blijf ervan overtuigd dat deze regering de juiste keuze was. Het is misschien geen grote liefde, maar dat was de vorige regering evenmin. En daarmee hebben we toch BHV gesplitst en de zesde staatshervorming gerealiseerd. Het verschil met de regering-Di Rupo is dat er toen ook meerdere Franstalige partijen in de regering zaten, terwijl het nu lijkt of alleen de Vlaamse partijen voortdurend in de clinch liggen. Nu, ik denk dat iedereen intussen wel beseft dat niemand gebaat is bij die akkefietjes. We moeten de essentie voor ogen houden, de incidenten mogen ons daar niet van afleiden.’

Toch doen ze dat. U mag nog met een afgevinkt 3D-plan staan zwaaien, het gekibbel is toch hetgeen blijft hangen?

’Ja. helaas. Vandaar ook mijn boodschap: stop het gekibbel.’

Uw partij heeft evengoed boter op het hoofd, niet? Denk aan het Antwerpse marktbezoek of de mail over de para’s waarmee Peeters N-VA op de kast joeg.

’Ik kan zelf ook nog wel een paar incidenten opnoemen, zoals de aanval op Pieter De Crem of de manier waarop het Berberdebat is gevoerd(twee controversiële uitspraken van N-VA-voorzitter Bart De Wever, red.). Maar als iedereen vindt dat het de regering niet ten goede komt, zal het ook niet zo moeilijk zijn om dat achterwege te laten. Tenzij men zijn eigen karakter tegenkomt, natuurlijk(lacht).’

Spelen op zo’n moment ook persoonlijke relaties?

’Dat zou niet mogen. Politici worden goed betaald om professioneel hun job te doen. Onze mensen, Kris Peeters in de eerste plaats, zijn professionele mensen. Maar een professionele omgang met elkaar vraagt wel vertrouwen. Als dat er niet is, wordt het wel heel moeilijk.’

 

Marjan Justaert