'Di Rupo heeft Vlaamse harten nog niet veroverd' (De Tijd, 01/12/2012)

01-12-2012

De realisaties zijn er. Maar door de heel terughoudende communicatie en de werkmethode van Elio Di Rupo is er weinig uitstraling.

Wie angst heeft voor wat gaat komen, moet geen CD&V-voorzitter worden.

De regering-Di Rupo I heeft het buitenlandse vertrouwen in ons land hersteld. Maar bij de eigen bevolking lukte dat tot nu toe veel minder, erkent CD&V-voorzitter Wouter Beke.

'Misschien is deze regering wel te vergelijken met de Romeinse veldheer Quintus Fabius, die als bijnaam 'de treuzelaar' had. Maar hij slaagde er wel in om Hannibals leger zo af te matten dat Rome uiteindelijk als winnaar uit de strijd met Carthago kwam.' CD&V-voorzitter Wouter Beke graaft diep in de antieke geschiedenis om duidelijk te maken dat de regering-Di Rupo veel beter bezig is dan haar critici beweren. Beke is een bevoorrechte getuige. Hij blijft als enige partijvoorzitter over van de groep die vanaf het begin onderhandelde over de vorming van de regering-Di Rupo.

Toen er op 6 december 2011 eindelijk een regeerakkoord lag, heerste een zekere feeststemming. Een jaar later lijkt er nog maar weinig reden tot feesten.

Wouter Beke: 'Je kan niet ontkennen dat we resultaten geboekt hebben. De paarse snel-Belgwet is ongedaan gemaakt. Ondanks de crisis houden we het begrotingsschip op koers. Net vandaag is de rente tot een historisch dieptepunt van 2,16 procent gezakt. Een jaar geleden flirtten we met 6 procent. We hebben de pensioenen en de arbeidsmarkt hervormd, een zesde staatshervorming op de rails gezet en BHV gesplitst.'

En is premier Di Rupo er het afgelopen jaar in geslaagd de harten van de Vlamingen te veroveren?

Beke:(pauzeert even) 'Nee. Het is duidelijk dat hij de harten van de Vlamingen nog niet veroverd heeft. Het is een paradox dat deze regering het internationale vertrouwen in ons land heeft hersteld, maar daar nog niet in geslaagd is bij de eigen mensen. We zitten natuurlijk in een atypische configuratie. Voor het eerst sinds de jaren zeventig hebben we een Franstalige premier die heel terughoudend en afgemeten communiceert. Ook zijn methode weegt op de beeldvorming. Hij begint met een grote cirkel die hij altijd maar kleiner maakt. De realisaties zijn er, maar door de methode is er weinig uitstraling.'

Bij de begrotingsbesprekingen bleek nog eens dat een compromis tussen het 'socialistische' zuiden en het 'rechtse' Vlaanderen steeds moeilijker wordt.

Beke: 'Maak er geen karikatuur van. Ondanks de verschillen hebben we gedaan wat nodig was. En de PS heeft zeker niet al haar punten thuisgehaald. Hebt u nog iets gehoord over een versoepeling van de begrotingsnorm of een vermogensbelasting? De door mij al in maart voorgestelde hervorming van de wet over het concurrentievermogen kwam er wel.'

U had ook een indexsprong gevraagd. Niets meer over gehoord.

Beke: 'Er is geen indexsprong gekomen, maar wel een maatregel die ons structureel vooruithelpt.'

Een doorstart, een nieuwe adem voor de regering, is het toch niet geworden.

Beke: 'Denkt u dat een indexsprong in Vlaanderen tot euforie zou hebben geleid? Wij hebben de lokale verkiezingen niet uitgeroepen tot test voor deze regering. Dat deden anderen. Oké, kijk naar de provinciale uitslagen. Ik leer daaruit dat wij 170.000 kiezers meer hebben gehaald dan in 2010. Ook Open VLD won er 30.000 bij.'

Heeft een partij van het midden, zoals de uwe, nog een toekomst?

Beke: 'Dat zal blijken in 2014. De publieke opinie heeft volgens mij vooral politici nodig die niet om de vijf voeten iets anders zeggen en die doen wat ze zeggen. Ik ben ervan overtuigd dat wij het juiste programma hebben, dat economische groei aan herverdeling koppelt. Geen sociaal paradijs op een economisch kerkhof.'

Die groei moet van de ondernemingen komen. Zeker uit die hoek krijgt u weinig applaus. Nooit eerder klommen zoveel bedrijfsleiders op de barricades.

Beke: 'Toen de regering-Di Rupo een jaar geleden haar eerste begroting maakte, waren Voka, Unizo en VBO unaniem positief. Er zijn ook deze keer geen nieuwe grote belastingen voor de bedrijven bijgekomen. De grootste inspanning, goed voor een derde van het totaal, komt van de overheid. Tegen 2014 zullen er 16.000 federale ambtenaren minder zijn dan in 2008. Akkoord, de bedrijven leveren ook 17,5 procent van de inspanning. Maar we hebben alles gedaan om ze geen onredelijke inspanning op hun schouders te leggen.'

Zijn de ondernemers dan zelf onredelijk? Zijn ze een politieke partij geworden?

Beke: 'Om slecht te horen spreken over de ondernemers, moet je bij andere partijen zijn. Er zijn er ook die mij contacteren om afstand te nemen van het wat revolutionaire taalgebruik dat sommigen hanteren. Maar ik begrijp dat ondernemers ontmoedigd raken, omdat ondernemen moeilijk is geworden.'

Omdat er amper iets gedaan wordt aan onze hoge loonkosten.

Beke: 'We hebben in vier jaar tijd een loonkostenhandicap opgebouwd, we gaan die nu in zes jaar tijd wegwerken.'

Uw partijgenoot Steven Vanackere heeft al gezegd dat het moment gekomen is om ook de staatsschuld af te bouwen. We bezitten ruim 10 procent van BNP-Paribas. Met dat geld kan je al een mooie stap doen.

Beke: 'Nu het tekort onder 3 procent zit, zal Europa meer kijken naar onze schuldgraad. Steven heeft dus gelijk. De regering-Leterme heeft die aandelen destijds niet gekocht vanuit een ideologische ambitie om staatsbankier te worden, maar uit bittere noodzaak. Het is niet onze ambitie aandeelhouder te blijven. Maar als je die aandelen van de hand wil doen, moet je wel verkopen tegen optimale marktvoorwaarden.'

Steven Vanackere is behalve minister van Financiën ook vicepremier. Is het geen probleem dat hij er niet echt in slaagt het Vlaamse gezicht van de regering te worden?

Beke: 'Steven heeft steeds gezegd dat hij niet de ambitie had om de Vlaamse spiegelpremier of de sidekick van Di Rupo te worden. Hij is vicepremier voor CD&V en minister van Financiën. Zijn eerste opdracht is het op koers houden van het schip van de overheidsfinanciën. Daar slaagt hij prima in. Anders zou Financial Times hem niet uitroepen tot meest betrouwbare Europese minister van Financiën.'

Er is weer beroering over de overheidswaarborg voor de Arco-coöperanten. Vanackere bevindt zich als vertrouwenspersoon van het ACW in een deontologisch delicate positie. Om iedere schijn van belangenvermenging te vermijden bleef Yves Leterme destijds weg van de ministerraden met Arco op de agenda. Zou Vanackere dat beter ook niet doen?

Beke: 'Waarom? Leterme bleef weg omdat hij zelf Arco-aandelen had. Ik ken de portefeuille van Steven niet. Ik weet alleen dat ik er zelf geen heb.'

Maar iedere schijn van partijdigheid wordt toch het best vermeden.

Beke: 'Een minister van Financiën moet het algemeen belang dienen. Ik twijfel er niet aan dat Steven dat zal doen.'

Er is scepticisme of de regering de uitvoering van de zesde staatshervorming nog voor de verkiezingen rondkrijgt.

Beke: 'Het is een gigantische operatie. Er wordt voor 16 à 17 miljard euro aan bevoegdheden overgedragen. Ik ben er niet blind voor dat daarbij nog wel technische problemen zullen opduiken. Maar ze zal er komen. Sinds ik op deze voorzittersstoel plaatsnam, ben ik al verschillende keren geconfronteerd met situaties waarbij men dacht: 'We krijgen deze olifant nooit door dat sleutelgat.' Maar wie angst heeft om wat komen gaat, moet geen CD&V-voorzitter worden.'

De N-VA wil een zevende staatshervorming, die ons naar het confederalisme leidt, tot inzet van de verkiezingen in 2014 maken. Gaat u daarin mee?

Beke: 'We gaan naar de verkiezingen om de zesde staatshervorming inhoudelijk uit te voeren. Hoe zien we het woonbeleid, het gezinsbeleid en het arbeidsmarktbeleid van de toekomst? We willen de opbouwende, niet de afbrekende kracht van Vlaanderen zijn.'

U past dus voor de confederale 'big bang' van Bart De Wever?

Beke: 'Wij zijn voor de evolutie, niet voor de revolutie. Wij zijn regionalisten, geen separatisten. Wij zijn voor een sterker Vlaanderen. Zij zijn voor een splitsing van België. Dat zijn allemaal legitieme keuzes. De kiezer beslist. We zullen zien wat er tegen dan nog gebeurt. Ik hoop dat De Wever zijn woord houdt om zes jaar burgemeester van Antwerpen te blijven. Dan ziet het speelveld er misschien helemaal anders uit.'

Dit is een interview over de regering- Di Rupo. Maar mogen we het toch nog even over Kris Peeters hebben? Geef toe: het loopt op dit moment voor geen meter in zijn Vlaamse regering.

Beke: 'Dat is voor het interview 'Vier jaar Kris Peeters.'

U kunt niet ontkennen dat er zware spanningen zijn in de Vlaamse regering.

Beke: 'Door de crisis zijn er minder middelen en moeten een aantal afspraken worden bijgestuurd. Het is logisch dat daarbij spanningen opduiken en dat er al eens een schaafwonde ontstaat. En de oppositie doet natuurlijk haar ding. De N-VA voert federaal oppositie tegen de linkse regering-Di Rupo. Open VLD doet in Vlaanderen hetzelfde tegen de linkse regering-Peeters. Maar ik hoor geen alternatief.'

De Vlaamse meerderheid zorgt voor haar eigen oppositie, zoals we pas nog zagen in het onderwijsdebat. Kris Peeters zorgde daar zelf voor met een aanval van profileringsdrang.

Beke: 'Peeters heeft gezegd dat hij schouder aan schouder met de bevoegde minister de onderwijshervorming zal doorvoeren.'

Wij zullen hierbij tussen haakjes noteren: sardonische glimlach.

Beke: 'Dat is niet waar.' (bulderlach)

© 2012 Mediafin