'De N-VA moet niet proberen de geschiedenis te vervalsen' (DM, 07/01/2012)

07-01-2012

Wouter Beke (37), voorzitter van CD&V, over 'andere partijen' en de toekomst van zijn partij


In 2011 scheurde hij zich definitief los van de N-VA. De breuk leidde tot een regering, maar ruïneerde eveneens zijn goede band met Bart De Wever. In 2012 moet Wouter Beke zijn partij een nieuw eigen gezicht geven. 'Het probleem van CD&V in 2010 en 2011 was dat we niet geloofwaardig waren. Dat zijn we nu wel.'


Bart De Wever bij naam noemen, Wouter Beke vermijdt het wanneer het kan. "Andere partijen" staat tegenwoordig synoniem voor N-VA. De CD&V-voorzitter is op zijn hoede. Hij wikt en weegt zijn woorden, ontwijkt vragen en denkt zolang na als hij nodig acht. Maar uiteindelijk komt het hoge woord er toch uit. 2011 heeft immers diepe wonden geslagen. Dat zijn voormalige kompaan, de man met wie hij destijds schreef aan de teksten voor het kartel, hem een leugenaar noemt, doet hem naar eigen zeggen nochtans niets. "Omdat dat niet klopt. Veel dingen zijn gewoon historisch traceerbaar. Men moet niet proberen de geschiedenis te vervalsen."


Hebben de gebeurtenissen van het afgelopen jaar u nog voorzichtiger gemaakt?


Wouter Beke: "Ik heb veel geleerd, zowel op inhoudelijk als menselijk vlak. En ik weet nu dat het proces dat je doorloopt, minstens zo belangrijk is als de inhoud. Maar ben ik zelf veranderd?
Neen, dat geloof ik niet. Ik ben niet van plan om in de toekomst nog meer na te denken. Ik heb in de reconstructies over de onderhandelingen gelezen dat men vond dat ik dat al te veel deed. (lacht) Misschien zou het wel beter zijn om wat minder te laten blijken wat ik denk. Al hoor ik van de anderen dat ze me sowieso al een pokerface toedichten."


Kwam u voldoende voorbereid aan de onderhandelingstafel?


"Ja, absoluut. Beter dan sommige andere partijen."


Zoals?


(negeert de vraag) "Dat wij zo goed voorbereid waren, hadook te maken met ons voortraject. Tussen 2007 en 2010 zochten we al naareen communautair akkoord. Yves Leterme, Kris Peeters, Marianne Thyssen en Jean-Luc Dehaene effenden het paden leverden heel goed werk. Wij wisten al wat mogelijk was, waar er nog mogelijkheden lagen en op welke punten de Vlamingen het onderling oneens konden zijn."


2012 wordt opnieuw een taaie brok. Hoe geraken we daar zonder kleerscheuren door?


"Datgene wat onderhandeld is, moeten we uitvoeren. Dat is de enige manier om detoekomst op orde te stellen. Op alle niveaus. VoorVlaanderen betekent dat opnieuw een begroting inevenwicht.
Dat is niet vanzelfsprekend en zal extra besparingen vergen. Op federaal niveau moeten we het tekort terugdringen tot onder de 3 procent. Dat betekent dat we degeplande hervormingen zullen moeten uitvoeren. De eerste stap is gezet met de pensioenen, die lijn moeten we nu doortrekken op socio-economischvlak. En ook communautair moet er uiteraard uitgevoerd worden watafgesproken is."


Europa zit ons dicht op de huid. Te dicht?


"Het probleem is eerder dat er de voorbije tien jaar, sinds de invoering van de euro, te weinig druk geweest is op de lidstaten. Je kan niet Europa lief hebben in goede tijden en het naar de verdoemenis wensen in slechte tijden. Nu, het tekort terugdringen onder de 3 procent, dat moeten we niet alleen voor Europa doen, dat is voor ons land gewoon heel belangrijk. Precies daarom heeft Steven Vanackere zich de afgelopen dagen zo ingespannen om de Europese Commissie ervan te overtuigen dat de basis van de federale begroting goed is."


2012 wordt ook voor uw partij een zwaar jaar. In de peilingen krijgt CD&V enorme klappen.


"Als je geen lastig jaar wil hebben, word je best geen voorzitter. Ik geloof dat het een goede zaak is voor onze partij dat we een regering hebben. Daardoor zullen we op een scherpere manier onze boodschap kunnen brengen, zowel op communautair, maatschappelijk als economisch vlak."


Die boodschap zal u dan wel heel duidelijk moeten verkondigen, niemand weet nog waar CD&V voor staat.


"Het probleem van CD&V in 2010 en 2011 was er eentje van geloofwaardigheid. Wij zijn in 2007 met een verhaal naar de federale verkiezingen getrokken en we zijn er daarna niet in geslaagd om akkoorden te sluiten over datgene waarvoor we stonden. Er is een goed anticrisisbeleid gevoerd, maar de geloofwaardigheid die je krijgt door je beloftes ook politiek te realiseren, ontbrak. En die is er vandaag volgens mij wel."Wij weten heel duidelijk waar we naartoe willen. We willen België hervormen maar het niet afbreken. We willen onze sociale welvaartsstaat hervormen, maar niet afbreken. We willen naar een duidelijk rechten- en plichtenverhaal, maar wel een verhaal waarbij iedereen welkom is die bereid is om verantwoordelijkheid op te nemen."


Blijven uitgaan van dat eigen verhaal is een serieuze uitdaging. Het is immers heel makkelijk om te vervallen in een anti-N-VA-politiek.


"Daar moeten we in 2012 en 2013 aan werken. Terug vanuit ons eigen verhaal vertrekken. Dat is precies waarom ik niet op de vraag wilde antwoorden over welke partijen niet goed voorbereid aan de onderhandelingen begonnen."


Met de hervonden geloofwaardigheid ziet u de gemeenteraadsverkiezingen met vertrouwen tegemoet?


"We zullen in 2012 bewijzen dat wij op lokaal vlak de belangrijkste partij van Vlaanderen kunnen blijven. Ik heb vertrouwen in onze 168 burgemeesters. Die hebben de afgelopen jaren keihard gewerkt om te realiseren wat ze beloofd hebben en te bewijzen dat ze een duidelijk visie hebben voor hun gemeente."Wij kampen niet met een geloofwaardigheidsprobleem op lokaal of regionaal niveau. In 2009 zijn we zonder kartel naar de Vlaamse verkiezingen gegaan met een zeer geloofwaardige lijsttrekker: Kris Peeters. We haalden 23 procent. Omdat we daar een geloofwaardig verhaal hadden en we in de Vlaamse regering tussen 2004 en 2009 onder Leterme en Peeters een zeer geloofwaardig parcours hebben afgelegd."


De nationale politiek heeft volgens u geen invloed op de andere niveaus?


"Sommigen zullen de link tussen het federale en het lokale proberen te exploiteren. Dat is hun goed recht. Maar als je het mij vraagt, is de lokale dimensie veel belangrijker dan men onder de stolp van de Wetstraat wel denkt. Mensen kiezen tijdens de gemeenteraadsverkiezingen voor de partij die mensen verbindt en niet uitsluit. Voor de partij die het lokale sociale weefsel wil versterken, die vooruit durft te kijken en wil dat iedereen zich thuis voelt in de gemeente. De mensen kiezen voor wie ervaring heeft met besturen en wie dus de geloofwaardigheid heeft om al die beloftes ook waar te maken. Wij zijn die volkspartij."


Neemt niet weg dat N-VA vastbesloten is om u het vuur aan de schenen te leggen. Blijven
er nog veel kartels over?


"Neen. Wij hebben in de zomer beslist dat wanneer de mogelijkheid er is en afdelingen dat wensen, er samengewerkt kan worden. Wij hebben hen de vrijheid gegeven. Die vrijheid wordt niet gegeven door andere partijen. Dat heeft lokaal ook al tot heel wat fricties geleid. Maar goed, dat is de verantwoordelijkheid van die andere partijen."


Sluiten jullie nog wel dicht genoeg aan bij N-VA om lokaal kartels te vormen?


"Wij hebben een sociaal-economische koers die zegt: wees goed voor de sterken en sterk voor de zwakken. En ik weet niet of dat het verhaal is van de andere partijen. Ik heb daar steeds meer mijn vragen bij."


U hebt het consequent over 'andere partijen'.


"Ik volg uw goede raad op."


Hebt u nog contact met Bart De Wever?


"Buiten het parlement niet, neen."


Jullie waren nochtans ooit kameraden. Hoe is het zo ver kunnen komen?


"In juli heeft N-VA bepaalde keuzes gemaakt, wij maakten er andere. Ik heb daarna tijdens de onderhandelingen geen contact gezocht met Bart De Wever, wat me logisch lijkt. De onderhandelingen zijn nu gepasseerd, maar uiteraard zijn die contacten niet meer wat ze daarvoor waren. Goed, het is tijd om vooruit te kijken en politieke akkoorden uit te voeren."


Het spel wordt de jongste tijd extreem op de man gespeeld.


"Ik zou niet weten wanneer ik persoonlijke kritiek heb geleverd."


De N-VA verdenkt u er nochtans van verhalen rond te strooien. De partij heeft u al letterlijk 'zielig' genoemd, zegt dat u liegt en dat u zich bezondigt aan gespin.


"Het enige waar ik niet tegen kan, is dat er historische onwaarheden worden verteld. Van gespin is geen sprake wanneer het om een historische waarheid gaat. Veel dingen zijn perfect traceerbaar.
Men moet niet proberen de geschiedenis te vervalsen. Ik heb daar geen boodschap aan en ik voel me niet aangesproken. De onderhandelingen liggen achter ons, het uitvoeren van dat wat onderhandeld is, ligt voor ons."


U voelt zich niet aangesproken wanneer de N-VA u een leugenaar noemt?


"Neen. Omdat dat niet klopt."


U blijft er kalm onder.


"Ik heb gewoon geen behoefte om daarop te reageren."


In De Pappenheimers afgelopen zondag hield u zich ook afzijdig. De vijandigheid tussen Bart De Wever aan de ene kant en Alexander De Croo en uzelf aan de andere spatte nochtans van het scherm .


"Er was me gevraagd om in een spelprogramma voor een goed doel te komen zitten dat op nieuwjaarsdag zou worden uitgezonden en een feelgood-uitstraling moest hebben. Ik zat daar niet om politieke statements te verkondigen en dus ben ik er niet op ingegaan wanneer men mij uitdaagde. Dat zou enkel nog meer reactie hebben uitgelokt. Zulke discussies horen thuis in De zevende dag, niet in De Pappenheimers."


Van u wordt gezegd dat u een grijs imago hebt, maar in Humo speelt u wel mooi iedere
week de christendemocratische superheld in uw eigen strip.


"Ik vind dat wel leuk. (lacht) Het leert je vooral jezelf terelativeren. Bovendien, er zijn er diehemel en aarde bewegen om in Humo te komen. Ik sta er elke week inzonder dat ik daar iets voor heb moeten doen. Het is het eerste wat ik op dinsdagmorgen lees, ja. Op dinsdag de strip, op woensdag Bladspiegel, de laatste pagina in Knack. In die column speel ik geen hoofdrol, dus daar kan ik zeker meelachen. (lacht) Ik snap niet altijd wat er staat, maar ik heb ook begrepen datdat niet de bedoeling is."


Even terug naar het duidelijke CD&V-verhaal: is dit het definitieve afscheid van
enerzijds/anderzijds?


"Dat is een compleet irrelevante discussie. Een ideologie is niet enerzijds/anderzijds."


Dan hebben jullie een foute slogan gekozen?


"Dat is nooit onze slogan geweest."


Toen Rik Torfs en Inge Vervotte moesten nadenken over een nieuwe ideologie, kwamen ze daarmee naar buiten.


"Kijk, je wil goed zijn voor de zwakkeren in de maatschappij, voor degenen die buiten hun wil om hun job verliezen, en je wil dat zieken kunnen genieten van een goed sociaal vangnet. Maar tegelijkertijd wil je ook degenen die initiatief nemen ondersteunen, want het zijn zij die ervoor zorgen dat er een sociale herverdeling kan komen. Is dat dan een enerzijds/anderzijdsverhaal?
Neen, dat is wat men noemt een inclusieve maatschappijvisie hebben. Ik vind dat weinig enerzijds/anderzijds."


Nogmaals: van die ideologie blijft dus niks meer overeind?


"We hebben daarmee een tegengif willen bieden voor het populisme, tegen het simpele idee dat er maar één oplossing zou zijn. Tegen het idee dat er in onze maatschappij geen plaats meer zou zijn voor het compromis. In jullie krant stond er deze week een overzicht van de 'grote Belgen' in het buitenland. Peter Praet, Karel De Gucht, Herman Van Rompuy, noem maar op. En waarom vinden we hen groot? Omdat ze erin slagen om in moeilijke configuraties compromissen te sluiten.
In het buitenland vinden we dat geweldig, in eigen land bestempelen we dat als grijs, zonder profiel of etiket. Is dat niet paradoxaal?"


Noemde u net Karel De Gucht een man van het compromis?


"Euh, wel ja. Ik haal maar aan wat er in de krant stond. Maar ik ga mezelf even wat wijn bijschenken om die uitspraak te verwerken." (lacht)


ANN VAN DEN BROEK
© 2012 De Persgroep Publishing