"BHV al in de lente stemmen in de Kamer" (HBvL, 10/12/2011)

10-12-2011

BRUSSEL - "Ik wil dat de wetsontwerpen over de splitsing van de kieskring B-H-V en de herfinanciering van Brussel reeds in het voorjaar in het parlement worden ingediend en gestemd", zegt Wouter Beke in een gesprek met de redactie. Het mag duidelijk zijn dat hij die van de baan wil voor de gemeenteraadsverkiezingen van oktober volgend jaar. De andere onderdelen van het akkoord over de staatshervorming zijn volgens de CD&V-voorzitter pas voor 2014.

"Omdat we tijd nodig hebben om alles in wetten te vertalen en te laten stemmen in het parlement. Omdat we ook de overheveling van de bevoegdheden op het terrein moeten voorbereiden. En omdat, dat vind ik toch, de uitvoering van de nieuwe bevoegdheden door de regio's best het voorwerp is van een Vlaams regeerakkoord. Dan kan het best na de verkiezingen van 2014."

Ik kan me voorstellen dat u eens héél diep hebt gezucht toen het regeerakkoord rond was.

"Je kent me, ik heb niet op tafel staan dansen. Ik had wel een groot gevoel van tevredenheid. In de zomer leek alles nog geblokkeerd. Nu hebben we een regering."

Het heeft wel allemaal heel lang geduurd.

"Ja en neen. Neen omdat we na vijf tot zes weken onderhandelen een akkoord over de staatshervorming hadden. En omdat we na nog eens vijf tot zes weken onderhandelen ook een akkoord over de sanering van de overheidsfinanciën en de structurele hervormingen hadden. In feite is dat behoorlijk snel. Maar heeft in zijn geheel natuurlijk wel heel lang geduurd wegens een veel te lang voorspel."

Het keerpunt was de dag dat jullie de N-VA dumpten en beslisten, toen jullie op 21 juli beslisten om zonder de N-VA in de regeringsonderhandelingen te stappen.

"Correctie. Wij hebben de N-VA niet gedumpt. Ze hebben zelf op 7 juli "néén" gezegd. Niet alleen op de nota van Di Rupo, maar op het onderhandelen tout court. Wij hebben toen gezegd dat wij wel bereid waren om te onderhandelen. Er is geen alternatief. Maar we hebben wel onze voorwaarden gesteld. We hebben daar toen twee weken keihard over onderhandeld met de formateur. Toen die voorwaarden vervuld waren, hebben we op 21 juli gezegd dat we inderdaad bereid waren om regeringsonderhandelingen te beginnen."

Het stond in de sterren geschreven dat er een dag zou komen dat er een breuk zou komen tussen CD&V en N-VA. De andere partijen hebben dat vele malen geprobeerd.

"Ik herhaal dat het de N-VA was die beslist heeft om niet langer te onderhandelen. Zij hebben toen een heel dikke streep getrokken onder de onderhandelingen zonder een alternatief voor te stellen."

Men zou ook kunnen zeggen dat het Di Rupo was die de N-VA er uit speelde.

"Ik denk niet dat Di Rupo die bedoeling had. Di Rupo heeft toen gezegd dat hij mét de N-VA een regering wilde maken."

Nochtans. Toen Di Rupo zijn formateursnota voorstelde, herhaalde hij dat hij géén regering zonder N-VA wilde vormen. Maar nadat hij van zeven partijen een "ja" had gekregen, ging hij wel verder zonder N-VA.

"Neen. Di Rupo heeft uiteindelijk een heel jaar lang geprobeerd om een regering mét de N-VA te vormen. Een jaar, dat is lang. Anderzijds is het zo dat Di Rupo al langer de indruk had dat de N-VA niet tot een akkoord kon en wilde komen. Daar heeft hij op 7 juli de definitieve bevestiging van gekregen. Het "néén" van de N-VA was keihard. Drie dagen na elkaar."

Is de N-VA zich steeds harder gaan opstellen?

"Toch wel. De kloof tussen wat zij en de anderen wilden is in de loop der maanden alsmaar groter geworden. Sla uw archieven er op na. Op 3 september vorig jaar nam Di Rupo ontslag als preformateur. Drie dagen erna zei Geert Bourgeois in een interview dat men op een haar van een groot koord stond. Het enig waar nog over moest gepraat worden, was de herziening van de bijzondere financieringswet. Een jaar later zegt de N-VA "néén" op alle voorstellen van dit Rupo. Er is duidelijk sprake geweest van een radicalisering binnen de N-VA. Ze wilden steeds meer, op een gegeven ogenblik zoveel meer dat het niet langer realiseerbaar was."

Stuurde de N-VA misschien aan op vervroegde verkiezingen?

"Dat denk ik niet. Ik denk dat ze het op een gegeven ogenblik zelf niet meer goed wisten. Het is ook zo dat ze vonden dat ze tijd zat hadden. Ze vonden dat Yves Leterme als uittredend premier goed op de winkel lette en dat ze dus genoeg tijd hadden om te onderhandelen. Dat betekende wel dat ze een regering gedoogden met slechts 30 Vlaamse zetels in de Kamer terwijl ze nu moord en brand schreeuwen dat de nieuwe regering slechts op 43 Vlaamse zetels kan terugvallen."

Wat verwacht u van de nieuwe regering?

"Dat ze op een minutieuze manier de hervormingen doorvoert zoals die zijn afgesproken in het regeerakkoord."

Een regeerakkoord van meer dan 180 bladzijden, dat wijst op wantrouwen tussen de partners.

"Er zijn twee soorten van regeerakkoorden. Het eerste is een regeerakkoord dat zich beperkt tot de principes en de ministers veel vrijheid geeft in hun handelen. Dat zorgt veelal voor veel discussies achteraf. Het alternatief is een tot in de details uitgeschreven regeerakkoord. Het beperkt de ministers in hun handelen. Maar iedereen weer waar hij aan toe is. Er was inderdaad veel wantrouwen tussen de partijen met veel ideologische en communautaire spanningen. Een tweede verklaring hiervoor is dat wij onze lessen getrokken hebben uit de onderhandelingen van 2007."

Wat bedoelt u hiermee?

"Ook toen schoten de onderhandelingen niet op. Uiteindelijk werd dan toch een regering gevormd met een beperkt regeerakkoord met o.a. Franstalige beloftes voor een nieuwe staatshervorming. Maar die is er onder de vorige regering nooit gekomen. We hebben onze les geleerd. Dit regeerakkoord is in feite de uitvoering van het kartelkoord van 2007."

Is deze regering wel sterk genoeg om het regeerakkoord uit te voeren?

"Ze zal moeten bewijzen dat ze sterk genoeg is. We staan voor moeilijke weken en maanden. De eurocrisis is nog niet voorbij. Indien de economische groei nog lager uitvalt dan gedacht bij de opstelling van de begroting zal de regering bijkomende maatregelen moeten nemen. En in oktober volgend jaar zijn het gemeenteraadsverkiezingen, dat zorgt altijd voor wat spanning tussen de partijen. Maar goed, deze regering is veroordeeld om te slagen, er is geen alternatief."

In feite zegt u: "We hebben schrik van de N-VA. De N-VA is het cement van deze regering."

"Het regeerakkoord is het cement van deze regering. De N-VA speelt haar rol als oppositiepartij. Gelijktijdig stelt ik vast dat de N-VA zich meer en meer positioneert als een anti-systeempartij. Een voorbeeld. Na ons akkoord over B-H-V op donderdag ging de N-VA op zondag tegen dat akkoord betogen. En op die betoging heette het dan de inzet in feite niet de splitsing van B-H-V maar de splitsing van het land was."

Is Elio Di Rupo sterk genoeg om een regering te leiden?

"Hij zal zich moeten bewijzen. Ik denk van wel. We hebben tijdens de onderhandelingen onder leiding van formateur Elio Di Rupo vele malen aan de rand van de ravijn gestaan. Mar uiteindelijk zijn we er nooit in gevallen en hebben we akkoorden over de sanering van de overheidsfinanciën, de structurele hervormingen en de staatshervorming. Dat is uiteraard de verdienste van de partijen die rond de tafel zaten. Maar óók van Elio Di Rupo."

Hoeveel keer kan hij naar de koning gaan en zijn ontslag aanbieden in de hoop dat de koning hem depanneert?

"Di Rupo heeft als formateur twee keer zijn ontslag aangeboden. In juli en toen de onderhandelingen over de begroting en de structurele hervormingen blokkeerden. Toen zijn we allemaal naar Ciergnon moeten gaan."

En hij liet een keer de koning uit vakantie terugkeren.

"Dat zegt men. Maar ik heb gehoord dat de koning toen op eigen initiatief is teruggekeerd. Maar het beeld was gezet dat Di Rupo de koning had laten terugkomen en het koninklijk paleis kan en mag daar niet op reageren."

Kan Di Rupo wel snel werken?

"Een regering werkt op twee pijlers. De eerste is de uitvoering van het regeerakkoord. Dat is een werk van lange adem. De tweede pijler is het dagelijks beheer van het land. Dan moet men kort op de bal spelen. Dat is wat Yves Leterme heeft gedaan als uittredend premier met zijn aanpak van de eurocrisis, de staatsbons en de deelname van onze militairen aan de operatie in Libië. Het beheer van de dagelijkse problemen veronderstelt een andere dynamiek dan bij regeringsonderhandelingen. Anderzijds is het ook zo dat Elio Di Rupo al meerdere malen minister was en dus het klappen van de zweep wel kent."

Dat anderzijds wijst toch op enige twijfel.

"Neen. Wanneer je bijvoorbeeld op een vrijdagavond weet dat je een probleem moet oplossen voor de beurzen op maandag weer opengaan, dan moet je snel handelen. Ik weet dat indien zoiets zich zou voordoen, ook Elio Di Rupo dan snel zou werken.

Is dit de laatste federale regering?

"Hoezo?"

Mocht deze regering mislukken, dan is de inzet van de volgende verkiezingen misschien wel de splitsing van het land.

"Dat geloof ik niet. De inzet van verkiezingen moet op voorhand altijd duidelijk uitgesproken worden. Ik weet ook wel dat er in Vlaanderen her en der stemmen opgaan om het land te splitsen , om voor een onafhankelijk Vlaanderen te ijveren. Er zijn drie heel belangrijke zaken die dat vooralsnog in de weg staan. De staatsschuld. Het gegeven dat niet iedereen onze taalgrens als staatsgrens zal aanvaarden. En Brussel. Of zijn we bereid om Brussel los te laten? Die stad is wel goed voor 20 procent van onze welvaart. En dan is er nog iets. Het uitblijven van een regering kostte ons een renteverhoging en een verlaging van onze kredietwaardigheid. Wat gaat dat geven bij een splitsing van het land? Ik vrees dat de factuur onbetaalbaar is. Volgens mij is een splitsing van het land niet haalbaar, niet politiek en niet sociaaleconomisch."

Tegen wanneer moeten de eerste akkoorden over de staatshervorming gestemd zijn?

"Ik zou graag hebben dat de akkoorden over de splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde en de herfinanciering van Brussel reeds in het voorjaar in het parlement worden ingediend en gestemd. De Franstaligen hebben daar ook belang bij. Een deel van de herfinanciering van Brussel is immers gekoppeld aan de splitsing van B-H-V, een ander deel aan de herziening van de financieringswet."

En tegen wanneer de andere onderdelen van de staatshervorming.

"Een staatshervorming is een complexe zaak. We hebben een gedetailleerd akkoord over de principes. Die moeten nu vertaald worden in wetteksten en gestemd in het parlement. Daar zullen we ministens het hele jaar 2012 voor nodig hebben. 2013 zullen we nodig hebben om de inkanteling van de staatshervorming op het terrein, in de gewesten en gemeenschappen voor te bereiden. De volledige realisatie is dan voor 2014."

De MR zal het graag horen. De partij van Charles Michel wil geen te snelle staatshervorming omdat de partij niet in de Waalse en de Brusselse regering zetelt.

"De vraag van de MR is politiek geïnspireerd. Daar heb ik geen boodschap aan. Wel relevant is de operationele vraag: hoe kan men de staatshervorming op het terrein realiseren zonder dat de federale regering en de deelregeringen stil vallen. Daarnaast lijkt het mij ook zinvol dat de deelregeringen politieke afspraken maken over hoe ze hun nieuwe bevoegdheden gaan inzetten, wat ze ermee gaan doen. Dat gebeurt het best in het kader van regeerakkoorden na de verkiezingen van juni 2014. Het heeft geen zin dat een uittredende regering begin 2014 een nieuw regeerakkoord onderhandelt over de nieuwe bevoegdheden en het daarna toch niet meer kan uitvoeren wegens te weinig tijd tot de verkiezingen."

Een beetje tevreden met de portefeuilles die u voor de CD&V binnenhaalde?

"Met financiën hebben we veruit de belangrijkste portefeuille binnengehaald. Dit gaat over rechtvaardigheid op het vlak van alle ontvangsten én van alle uitgaven die er toe doen bij de uitvoering van de kerntaken van de overheid."

U wilde ook een sociaal departement en dat heeft u niet.

"Financiën is een sociaal departement omdat we vanuit dat departement er mee voor kunnen zorgen dat de inkomsten én de uitgaven sociaal worden gespreid. Maar goed, regeringsonderhandelingen is geven en nemen."

Waarom Steven Vanackere, Pieter De Crem, Servais Verherstraeten en Hendrik Bogaert?

"Omdat ik gekeken heb naar de departementen en wie er het beste bij past met zijn capaciteiten. Pieter op Defensie is logisch. Servais is een jurist, heeft mee onderhandeld en weet hoe hij met het parlement moet samenwerken om deze staatshervorming gestemd te krijgen. Hendrik heeft als politicus én als bedrijfsleider ervaring met moderniseringsprocessen. En Steven op financiën was een absolute must. Financiën, dat is ook de euro en de eurocrisis. Europese ervaring en een goed netwerk zijn dan heel belangrijk. Steven heeft dat."

Ondertussen blijft Limburg in de kou staan.

"Ik vind niet dat Limburg benadeeld is. Jo Vandeurzen is minister in de Vlaamse regering, Raf Terwingen is onze nieuwe fractieleider in de Kamer en ik als CD&V-voorzitter was de enige Limburgse onderhandelaar."

En ook geen vrouw.

"Sabine de Bethune is als voorzitster van de Senaat de eerste burger van het land. En met Hilde Crevits, Joke Schauvliege en Brigitte Grouwels hebben we drie sterke regionale ministers."

Valt u nu in een zwart gat?

"Wat een vraag? We hebben een regeerakkoord en een regering. Dat moet ons als partij de ruimte en de tijd geven om als CD&V terug een gezondheid op te bouwen. En straks zijn het gemeenteraadsverkiezingen. Ik weet wat te doen. Bovendien kan ik nu terug wat tijd vrijmaken voor mijn lokaal mandaat in Leopoldsburg."

Gaat u nu wat vakantie nemen.

"Mijn vrouw Leen zou graag hebben dat we met de feesten een paar dagen weggaan. Maar ik vrees dat we het tussen Kerstmis en Nieuwjaar in het parlement over de begroting zullen moeten hebben. Ik ga nu wel meer thuis zijn. Dat is alvast een begin."

© 2011 Concentra

Welkom bij CD&V. Onze websites maken gebruik van cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren. Lees onze Cookies Policy voor meer informatie. Ons cookiebeleid en deze voorkeuren gelden voor alle CD&V-websites. Door op 'Akkoord' te klikken, ga je akkoord met de geselecteerde cookies.