Wouter Beke in De Morgen

zaterdag 27 januari

wouter_beke_taboe_handicap

Beke waarschuwt wel voor een gevaarlijke tendens “Ik lees nu veel analyses over de kost en de opbrengst van migranten. Maar als je zondagavond naar Taboe keek (programma op Eén over mensen met een fysieke beperking, red.), dan zag je allemaal mensen die een zogezegde kost zijn voor de samenleving. Hun getuigenissen bewijzen dat het snel kan gaan. Vandaag kun je een opbrengst zijn, morgen een kost. Je hoeft maar van een trampoline te vallen. Als je dan redeneert vanuit kosten en opbrengsten, kom je heel snel tot een akelig mens- en maatschappijbeeld. Ik weiger daarin mee te gaan.”

De Wever opent wel een interessant debat. Wie de grenzen opengooit, brengt de sociale zekerheid in gevaar.

Wouter Beke: “Ach, dat is een valse keuze. Er is niemand die voor open grenzen pleit. De echte keuze is de vraag hoe we in ons in de toekomst kunnen beschermen zonder ons af te schermen. Dat doen we niet door grote muren te bouwen en terug te plooien op onszelf, maar door in te zetten op veiligheid, sociale zekerheid en arbeidsmarkt.”

U bent niet bevreesd voor die vluchtelingen die naar hier komen?

”Als we ons willen beschermen, zullen we moeten pleiten voor een sterker Europa. En niet voor een Europa dat terugtrekt. Al bij de start van de vluchtelingencrisis in 2015 hebben wij gezegd dat er een Europees plan moet komen voor de bescherming van de grenzen en de opvang van de vluchtelingen. Dat betekent niet minder Europa, maar net meer.

”Dat is het paradoxale: iedereen zegt dat we een Europees asielbeleid moeten hebben, maar de N-VA pleit er wel constant tegen in het Europees Parlement. Zij zijn niet voor méér, maar voor minder Europa op dat vlak.”

Geldt het ook niet voor wat jullie doen in de Vlaamse regering? We moeten meer doen, maar tegelijkertijd worden de integratiemiddelen afgebouwd.

”We hebben 250.000 vacatures in Vlaanderen, maar ook 200.000 werklozen. Bij die 200.000 zitten er 26.000 met een niet-Europese achtergrond. Je hoort me dus zeker niet zeggen dat er geen problemen zijn. Maar die los je op door te focussen op inburgering en voldoende ruimte te laten voor een decentrale aanpak bij het Agentschap Inburgering en Integratie. De centralisatie die het management daar wil doorvoeren is problematisch.”

Dan is het vreemd dat er net in dat Agentschap 170 mensen ontslagen worden.

”(Droog) Dat is een keuze die de bevoegde minister (Liesbeth Homans, red.) maakt, en waar we in het Vlaams Parlement ook al vragen hebben over gesteld. Minister Homans heeft in het parlement verzekerd dat er geen wachtrijen komen en dat de dienstverlening op niveau gaat blijven.”

Was die beslissing van Homans dan geen collectieve beslissing door de hele Vlaamse regering?

”Wij leveren niet de bevoegde minister en hebben ook nooit de voorzitter geleverd. (Antwerps stadssecretaris Roel Verhaert volgde onlangs Zuhal Demir op, red.) Het gaat niet alleen over middelen, maar ook over het management. Als men dan effectief ziet wat de problemen zijn, dan moet men ook maar zeggen hoe men het gaat oplossen.”

Wat zou u eigenlijk doen met die transitmigranten? N-VA wil ze buiten, links wil ze opvangen. U?

”Dat is een zeer moeilijke kwestie. Wie hier in ons land komt, kan asiel aanvragen. Er zijn al tienduizenden mensen erkend. Wie dat niet doet, moet eigenlijk teruggestuurd worden. Alleen gelden bij dat terugsturen ook de internationale regels. Dat doe je dus niet naar landen waar men kan worden gefolterd. En voor die mensen moet je wel iets voorzien, natuurlijk.

”Tegen al die mensen die vandaag, met veel goede bedoelingen, deze mensen opvangen, wil ik graag zeggen: overtuig die transitmigranten om in ons land asiel aan te vragen.”

U bent het dus wel eens met De Wever die zegt dat die gutmenschen meer slecht doen dan goed?

”Je kunt niemand kwalijk nemen om barmhartig te zijn. Alleen geef je naast bed en brood best ook de boodschap mee: doe uw aanvraag hier.”

Deze week kwam CD&V niet barmhartig over. Jullie steunden een wetsvoorstel waardoor de politie mag binnenvallen bij mensen die uitgeprocedeerden huisvesten.

”Die kritiek was totaal naast de kwestie. We komen vanuit een situatie waarin Theo Francken zei dat woonstbetredingen konden zonder enige vorm van juridische toetsing. Dat kan natuurlijk niet, dus hebben we dat in een wet gegoten. Het was dus heel paradoxaal dat men dat opeens op die manier ging lezen. Dat trok nergens op.”

CD&V had zich ook kunnen uitspreken tegen die woonstbetredingen?

”Nee, omdat het in bepaalde omstandigheden wél moet kunnen. En die regels moesten er komen.”

Met dat wetsvoorstel joeg u wel opnieuw een deel van uw achterban tegen zich in het harnas. Zij herkennen zich niet meer in de CD&V die in deze regering zit.

”Ik ben het daar niet mee eens. Kijk toch eens wat deze regering al van sociale maatregelen heeft doorgevoerd. Voor mij is dit de richtlijn (wijst naar het 3D-plan van CD&V uit 2014, red.): we wilden 11 miljard sociale uitgaven, we zitten aan 16 miljard. We wilden 3 miljard euro lastenverlaging, het is 3,5 miljard geworden. We gingen 4 miljard koopkracht versterken, dat is nu 4,5 miljard. We wilden 229.000 jobs, dat zijn er 278.000 geworden. Dat is voor mij de richtlijn: stick to your plan.”

Zeg dat maar eens tegen die 1.233 mensen die net ontslagen zijn door Carrefour.

”Ja, en dat is voor elk individueel geval een drama. Sommigen hebben dat al twee of drie keer meegemaakt. Zeker met de manier waarop Carrefour dat heeft aangepakt: op een kille en koude manier.”

Het is ironisch dat Kris Peeters op dat moment in Davos voor jobs aan het pleiten was, terwijl in eigen land er 1.233 mensen ontslagen werden. Had Peeters al niet contact moeten opnemen met Carrefour?

”Het ene sluit het andere niet uit. Iedereen wil inzetten op die jobs.”

Heeft hij gebeld met Carrefour?

”Dat kan ik u niet zeggen.”

Had hij dat niet moeten doen?

”Er zal nu wel overleg zijn. Ik heb nog al aankondigingen gehoord die daarna bijgesteld werden.”

Voor de mensen zelf had het toch comfortabeler geweest.

”Dat is zeker zo. Maar vraag me nu niet de woordvoerder van Carrefour te spelen.”

Nee, maar wel die van Kris Peeters. Had hij niet beter op voorhand overlegd met Carrefour?

”Had Carrefour niet beter eerst naar de regering gestapt met zijn plannen in plaats van die koudweg aan zijn personeel mee te delen?

”Ik vind het wel straf dat u daarvoor naar de regering wijst, terwijl het een private speler is die de beslissing heeft genomen.”

Met hoeveel goesting zit u eigenlijk nog in de regering?

”Oh, met veel goesting, hoor. Het klinkt misschien wrang, de ochtend na de aankondiging van Carrefour. Maar een boom die valt, maakt altijd meer lawaai dan een boom die groeit. Die boom is gevallen en intussen zijn er vele bomen aan het groeien. En dat heeft vooral te maken met beslissingen die deze regering heeft gemaakt. We doen wat moet gebeuren en we komen onze engagementen na.”

U bent niet bang dat het migratiethema de lokale verkiezingen zal beïnvloeden?

”Wie dat wil, doet dat vanuit een zwaktebod. Omdat die lokaal niets te vertellen heeft.”

Over uw engagement voor sociale rechtvaardigheid horen we u al een tijdje niet meer praten. Blij met de effectentaks?

”(Droog) Die wordt volgende week gestemd.”

Het is nochtans niet wat u in 2014 in gedachten had toen u het over sociale rechtvaardigheid had. Bent u blij met wat het geworden is?

”Dat is een overbodige vraag, want u kent het antwoord al. Iedereen weet dat wij een ander voorstel hadden, maar uiteindelijk heeft de premier in het zomerakkoord deze effectentaks voorgesteld en daar hebben we loyaal uitvoering aan gegeven. Wij zijn geen one-issuepartij die op basis van één element zal worden afgerekend door de kiezer.”

U heeft er nochtans wel een strijdpunt van gemaakt.

”Ja, dat klopt. Maar miljarden vrijmaken voor Vlaamse sociale bescherming, is dat dan geen sociale rechtvaardigheid? Voor mij is dat meer dan één maatregel.”

De Wever en Didier Reynders werden onlangs gespot in Bruneau, het restaurant waar Michel I in de steigers werd gezet. Bent u klaar voor Michel II?

”Als ze over Michel II hebben gesproken, dan hoop ik dat ze ook over de communautaire agenda hebben gesproken. De voorwaarde zal namelijk zijn dat de N-VA het communautaire opnieuw in de diepvriezer steekt. Voor de rest kan ik daar weinig over zeggen, want ik was er niet bij.”

Los van de praktische bezwaren: ziet u Michel II zitten?

”Ik sluit dat niet uit, maar ik wil daar ook nog geen handtekening onder zetten. Het communautaire is niet zomaar een praktisch bezwaar, maar een fundamentele voorwaarde. Na de verkiezingen zullen we de programma’s en de kiesuitslagen naast elkaar leggen, en dan zien we wel.

”Ik heb goesting om meer mensen aan een job te helpen, om veiligheid te versterken, de pensioenen betaalbaar te houden. Zonder een neoliberale agenda uit te voeren, maar ook zonder in de oude socialistische recepten te stappen. Want ik denk niet dat we met de 30-urige werkweek de pensioenen betaalbaar gaan houden.

”Ik weet waar ik naartoe wil en hoe we daar geraken.”

Interessant dat u er zo over denkt, want de voorbije jaren spaarde u de kritiek op N-VA niet.

”Maar u begint er steeds zelf over! Als ik niet reageer, dan vraagt u waarom. Doe ik het wel, dan gaat het erover.”

Ook deze week slaagde De Wever erin om met een ‘valse keuze’ een dagenlange buzz te creëren rond zijn partij. Dat moet vast frustrerend zijn.

”Dat is hun keuze, en ik respecteer die. Maar dat is niet de mijne. Uiteraard zijn er inhoudelijke overlappingen tussen onze partijen. We zijn allemaal voor een sterker Vlaanderen. Maar er zijn ook duidelijke verschillen. Zo is CD&V ervan overtuigd dat je dat doet met onderhandelingen, en N-VA weigert dat.

”Maar politiek gaat ook over stijl. En qua stijl is het verschil nog groter. Dat maakt het voor de kiezer alleen maar duidelijk. Ik ben ervan overtuigd dat een grote groep in Vlaanderen op vlak van inhoud en stijl aansluit bij onze koers.”

Ondertussen komen we wel dichter bij de verkiezingen. Ook in de vorige campagnes ging het altijd over N-VA versus links. CD&V en Open Vld kwamen er niet aan te pas. Bent u niet bang voor een herhaling van dat scenario?

”Heeft u de cijfers van 2014 gezien? Open Vld en CD&V zijn er toen op vooruitgegaan. Stick to your plan heeft ons toen geen windeieren gelegd. We hebben in 2012 én in 2014 de verkiezingen gewonnen.”

Het is niet omdat je verkiezingen wint dat je ook blij bent met dat resultaat. CD&V wil toch opnieuw de grootse volkspartij worden?

”We haalden op Europees en Vlaams niveau 20 procent. En op het federale net geen 20 procent. Dat was onze doelstelling.”

En dit jaar?

”Lokaal de grootste blijven. We hebben nu 137 burgemeesters. Dat zullen er sowieso wat minder worden want er zijn wat CD&V-gemeenten gefuseerd. Onze ambitie is nog steeds het zwaarst wegen op dat lokale niveau. En daar heb ik ook ongelooflijk veel vertrouwen in.

”Ik ben de voorbije weken in tientallen afdelingen geweest. Ik ben daar bijzonder weinig aangesproken op het opiniestuk van Bart De Wever in De Morgen.”

Hangt uw lot vast aan de verkiezingsuitslag?

”Dat speelt voor elke voorzitter wel mee, zeker? Maar ik kijk daar met vertrouwen naartoe. De belangrijkste hamvraag van de Wetstraat is niet: ‘Quid Wouter Beke?’”

Nochtans wordt in de wandelgangen gefluisterd dat u graag vicepremier of premier wil worden.

”Ah zo? In 2011 ben ik al gevraagd om vicepremier te worden, in 2014 ook. Als dat echt mijn ambitie was geweest, dan had ik die kans al lang gegrepen.”

Zou u nog graag minister willen zijn?

”Ik sluit dat niet uit, maar ik ben nu voorzitter en burgemeester. We zullen wel zien.”

Bent u, net als De Wever, bang dat u een dag te lang voorzitter zal zijn, en men u naar buiten moet dragen?

”Hij is al veel langer voorzitter dan ik. Maar nee, daar ben ik niet bang voor. Ik ben lucide genoeg om te weten wanneer de dag gekomen is. (lacht)”

U bent intussen al acht jaar bezig, maar de statuten van CD&V bepalen geen grens. U kunt in principe nog twintig jaar doorgaan?

”(lacht) Als mijn vrouw dat leest, dan hang ik.”

ANN DE BOECK EN JONAS MUYLAERT

Volg Wouter

Facebook   Twitter LinkedIn Logo Youtube

Twitter