Tussenkomsten bij de bespreking van de splitsingsvoorstellen BHV in de Senaat

donderdag 21 juni

Collega’s,

Voor zij die willen is niets onmogelijk. Of om het anders te zeggen: nooit opgeven.
De splitsing van Brussel Halle Vilvoorde. De vraag van de Vlamingen om respect te hebben voor de politieke gebiedsindeling van ons land, nu al 51 jaar lang, wordt nu gerealiseerd.
De splitsing van het kiesarrondissement Brussel Halle Vilvoorde is al vijftig jaar een vraag van de Vlaamse Beweging. Die wordt nu gerealiseerd. Precies zoals de Vlaamse kiezers dat hebben gevraagd.

Bovendien moeten de Vlamingen in ruil geen fundamentele of onredelijke tegenprestaties leveren. De taalgrens wordt gerespecteerd. Het ééntalig karakter van Vlaanderen wordt bevestigd. Er is geen uitbreiding van Brussel. En ook geen corridor. Er is geen benoeming van de opstandige Franstalige burgemeesters in de rand. Er komt geen uitoefening van de bevoegdheden van de Franse gemeenschap in Vlaanderen. De Vlaamse Regering blijft onverkort haar bevoegdheden houden.

Ik hoor sommigen zeggen dat het een fait divers is, een administratieve kwestie om niet te zeggen een bagatel. Maar dat is het niet. Niet omdat ik zomaar vind. Wel omdat het in het Vlaams regeerakkoord staat en we hiermee dus ook deel van het Vlaams regeerakkoord nu uitvoeren, omdat het grondwettellijk hof zich daar tien jaar geleden over uitgesproken heeft. Wel omdat daar twee jaar geleden een regering over gevallen is.
Door de splitsing van Brussel Halle Vilvoorde zullen de kopstukken uit Brussel geen campagne meer voeren in onze Vlaamse rand. Voor 6 gemeenten blijft er een status quo. Zij zullen met een dubbele kiesbrief kunnen werken.

Is dit een eenzijdig opgelegde splitsing? Neen. We hebben dit geprobeerd in 2007. Tevergeefs.
Maar is dit voor de Vlamingen een verdedigbaar akkoord? Jazeker.
Na de eenzijdige stemming in 2007 hebben de Franstalige partijen, allemaal samen, resoluties gestemd waarin zij als tegeneisen formuleerden: de uitbreiding van Brussel, de voorafgaandelijke benoeming van de burgemeesters, de opening van een corridor, het toestaan van initiatieven van de Franse gemeenschap in de Vlaamse rand zoals bibliotheken, culturele centra, etc.
Hiervan vindt u vandaag geen spoor terug.
In 2005 bereikte de toenmalige regering wel een quasi akkoord waarin verschillende elementen hiervan terug te vinden zijn. Vandaag niet.

Wat vindt u wel terug?

1. bijzondere modaliteiten in de zes faciliteitengemeenten;
2. een aanpassing van de beroepsmogelijkheden bij de raad van state voor de inwoners van de zes gemeenten;
3. een regeling voor de burgemeesters;
4. een herfinanciering van Brussel.

Al deze elementen zijn terug te vinden in de nota van voormalig Koninklijk Verduidelijker Bart De Wever.

De kader waarbinnen de splitsing BHV nu geregeld wordt, is inderdaad dezelfde als die sinds juni 2010 afgebakend is geworden tijdens de informatierondes, preformatierondes, verduidelijkingsrondes, bemiddelingsrondes.

Op 21 juli 2011 heb ik geëist dat de elementen die de toenmalige formateur Di Rupo aan dit onderhandelingskader in zijn formatienota had toegevoegd, terug uit het kader voor een akkoord over BHV zou gelicht worden zoals de invoering van tweetalige lijsten in Brussel, een federale kieskring, de goedkeuring van het minderhedenverdrag en het taalgebruik in Brussel.

Dat men oppositie voert begrijp ik. Men is naar de Raad van Europa gesteld om het gebruik van artikel 195 aan te klagen. Er is een periode geweest collega’s, dat de Raad van Europa niet echt als een gezagsargument werd gebruikt, denk aan het bezoek van rapporteurs als het ging over de burgemeesters. Maar bon. Ik heb begrepen dat ook de Raad niet de stelling over het zogenaamde misbruik van artikel 195 niet zal volgen. Het is bovendien opmerkelijk dat men de grondwettigheid in vraag stelt op een moment dat men aankondig dat men in 2014 van plan is de grondwet aan de kant te zullen schuiven om zijn partijprogramma te kunnen uitvoeren.

De NVA probeert nu veel wind te maken in de hoop dat de sporen van de eigen voetstappen worden weggeblazen. Maar scripta manent.
De kritiek is dan ook goedkoop en gratuit. De NVA zal deze splitsing niet stemmen. Men verwerpt datgene wat in de voorstellen zelf van de Koninklijk Verduidelijker in oktober 2010 heeft gestaan. De NVA voert hier oppositie tegen voorstellen die De Wever zelf op papier heeft gezet. Hoe geloofwaardig, hoe consequent is dit?

Maar de ongeloofwaardigheid van de kritiek probeert men te maskeren door de legitimiteit van dit akkoord in twijfel te trekken. De NVA zegt hier bij monde van collega Louis Ide dat deze staatshervorming niet gesteund wordt door een meerderheid in het parlement. Dit is manifest onjuist. U kan niet tellen. Hier in Senaat gaat het over 22 van de 41 zetels. In de Kamer over 48 op 88 zetels.

Hier heb ik het dus echt moeilijk mee.

Van de 88 Vlamingen die in de Kamer van Volksvertegenwoordigers zetelen, zijn er 48 die achter deze staatshervorming staan.
Deze staatshervorming wordt gesteund door partijen die meer Vlamingen vertegenwoordigen (2.160.715 stemmen bij de jongste verkiezingen) dan Franstaligen (2.092.576). De Vlaamse oppositie is samen goed voor 1.792.891 stemmen. Dit zijn geen holle beweringen, maar reële en makkelijk te controleren cijfers.
Ik vraag u niet om terug te keren naar de redelijke houding die u na de verkiezingen wel aan de dag heb gelegd. Ik vraag u niet om akkoord te gaan met de splitsing van Brussel Halle Vilvoorde. Ik vraag niet om consequent te zijn. Maar ik vraag wel om de legitimiteit van het communautaire akkoord niet in twijfel te trekken.
Wie dat niet doet bewijst maar 1 ding en dat is dat men aanstuurt op het ontploffen van het politieke systeem en doen datgene wat collega Van Louwe in de commissie heeft gesteld, namelijk in 2014 de splitsing van het land op tafel leggen.

In september 2008 al, toen de federale regering wel nog een meerderheid had langs Vlaamse kant, vergeleek Bart De Wever de federale regering met het Vichyregime waar de Vlaamse partijen aan collaboreerden. Waar het de NVA over gaat is proberen de legitimiteit van het systeem onderuit te halen en alle middelen zijn hiervoor goed. Artikel 1 van de NVA partijstatuten stelt dat men streeft naar de autonome republiek Vlaanderen. En mijnheer Van Louwe bevestigt hier nu dat dit geen lange termijnperspectief is maar in 2014 al aan de orde zal zijn.
In het licht van deze uitspraken begrijp ik waarom men in 2014 de grondwet aan de kant wil duwen maar ook waarom men de legitimiteit van het federale niveau zelf in vraag stelt. Men heeft dat gedaan in 2008 toen de regering een meerderheid had langs Vlaamse kant. Men doet dit hier in de Senaat opnieuw met betrekking tot de splitsing Brussel Halle Vilvoorde dat in Kamer en Senaat kan bogen op een parlementaire meerderheid.

Democratie is meer dan de simplificatie ze te verengen tot de wet van de sterkste of – erger nog – de luidste. België is net zoals Europa geen homogene gemeenschap. Mocht alleen de brutale wet van de sterkste gelden, dan zouden wij met de 6 miljoen Vlamingen in België domineren, maar zouden we in de Europese Unie, met 500 miljoen inwoners, volstrekt niets te vertellen hebben. Ons land maakt met 11 miljoen inwoners 2,1 procent uit van de Europese bevolking, maar heeft in het Europees parlement wel meer dan 3 procent van de zetels. Bovendien hebben we 1 op de 27 eurocommissarissen en leveren de president van de Europese Raad. In een louter meerderheidsstelsel zouden wij veel aan macht en invloed moeten inboeten. Wat een geluk dat de democratie zoveel verfijnder werkt dan de brute kracht van het getal.

Ik citeer Immanuel Kant: aan het einder wenkt een wereld van democratie die hun geschillen in onderling overleg zullen oplossen.

Collega’s, ik lees voor:

“Ik behoor tot de groep van Vlaamse politici die de strijd opnemen voor de verwezenlijking van het Vlaamse zelfbestuur en die hiervoor de weg kiezen van het deelnemen aan verkiezingen, politieke akkoorden af te sluiten en deel te nemen aan regeringen.

De thesis dat in een democratie de meerderheid regeert is natuurlijk op het eerste zicht evident. Maar de absolute toepassing van dit beginsel alléén gaat op in vrij homogene gemeenschappen. In plurinationale staatkundige structuren is de simpele regel van de numerieke meerderheid daarentegen niet toepasbaar omdat naast de individuen ook de volkeren rechten hebben. En omdat in landen waar verscheidene volkeren wonen het grotere volk het recht niet heeft zijn wil zomaar op te leggen aan het kleinere.

Het federalisme is veel méér dan alléén maar een praktische politieke formule om Belgische én Vlaamse problemen op te lossen. Het is een bewuste keuze voor de enige staatsfilosofie die op een menswaardige wijze eenheid en verscheidenheid met elkaar weet te verzoenen. Het is een verfijnde vorm van democratie en bijgevolg een uiting van humanisme. Stellen, zoals hier werd geinsinueerd, dat België zonder meer bestuurd moet worden door de Vlaamse meerderheid en dat de Franstalige minderheid van 40 procent maar te knikken heeft, getuigt daarentegen van een zonderling misprijzen voor de samenlevingsproblemen van plurinationale staten en van een brute verheerlijking van de wet van de sterkste.

Als we deze gedachtengang volgen (dat de meerderheid moet regeren -WB) dan zou dit tot gevolg hebben dat wij Vlamingen, een volstrekt machteloze minderheid zouden vormen in Europa dat nagenoeg gereduceerd zou worden tot een Frans-Duits onderonsje. En wij trouwens niet alleen, ook de Nederlanders bijvoorbeeld, of de Denen. Of geldt hierbij een dubbele logica, om niet te spreken van een dubbele moraal?

Indien we dus niet in een compleet steriel verbalisme opgesloten willen worden, is alleen een reformistische parlementaire methode mogelijk. Deze houdt een politiek in van geven en nemen, en van beleidsdeelname en bij de regeringsvorming ,te kunnen meepraten. Dit is natuurlijk minder eenvoudig dan Vlijmscherpe maar vrijblijvende filippica’s te formuleren, maar wel onmisbaar voor wie van droom naar daad wil gaan.”

Collega’s, dit zijn niet mijn woorden maar deze van Hugo Schiltz in 1990 uit zijn pamflet ‘Gedaan met zeuren en treuren’. Ik sta er helemaal achter.

Mijn partij is duidelijk in inhoud en in procedure waar het naartoe wil: een versterking van de deelstaten. Een sterker Vlaanderen in een bestuurbaar land. Door bevoegdheidsoverdrachten het zwaartepunt van het Belgische naar het Vlaamse niveau verleggen en dit door overdracht van bevoegdheden op vlak van arbeidsmarkt, gezondheidszorg, kinderbijslag en fiscale autonomie. Daar gaat het communautair akkoord over.
Met deze staatshervorming wordt het politiek zwaartepunt in ons land onherroepelijk naar de deelstaten wordt verlegd. Met de staatshervorming van 1980 werden de gemeenschappen en gewesten bevoegd voor 10% van de middelen van het federale niveau. Met de staatshervorming van 1988 werden de deelstaten bevoegd voor 60 % van het aandeel in middelen in verhouding tot de federale uitgaven. Het Lambermontakkoord van 2001 was goed voor 5 % extra. Met de huidige staatshervorming zullen de gemeenschappen en gewesten over 115 % van de middelen beschikken in vergelijking met deze van de federale overheid. Voor het eerst worden de middelen van de deelstaten dus groter dan het federale niveau. Het zwaartepunt is daarmee inderdaad verlegd. En via de hervorming van de senaat zullen de deelstaten via de gemeenschapssenatoren betrokken worden bij de volgende staatshervormingen. Professor Carl Devos heeft geschreven dat deze staatshervorming onherroepelijk verder onze structuren in confederale richting duwt.
Mijn partij is bovendien duidelijk hoe dit moet: alleen via overleg en onderhandelingen.
Die duidelijkheid is er niet bij diegenen die zeggen te gaan voor de kracht van de verandering. Waar willen ze precies naartoe? En op welke manier? Gedurende een gans jaar heeft NVA volgehouden dat er geen alternatief was dan via onderhandelingen komen tot akkoorden. Na een jaar hebben de fractieleiders in Kamer en Vlaams parlement gezegd dat men niet meer gelooft in onderhandelingen.

Ik herhaal Immanuel Kant: ik geloof in een democratie waarin men in overleg onderlinge geschillen oplost.

Ik dank u.

Wouter Beke

Volg Wouter

Facebook   Twitter LinkedIn Logo Youtube

Twitter