Toespraak Nieuwe WIJ-Congres

zaterdag 26 november

Waar was u toen u hoorde wie de nieuwe president van de Verenigde Staten zou worden?

Ikzelf was thuis, in Leopoldsburg. De kinderen sliepen nog. Ik heb de televisie aangezet vol hoop, en hem om tien uur weer afgezet, gedegouteerd. Daarna ben ik naar de Wet89 gereden. Onderweg ben ik blijven nadenken. Wat betekende dit resultaat? Wat zegt het over de tijd waarin we leven? Van een inspirerende president die een verhaal van hoop bracht en mensen wist te verbinden, naar een populist die mensen tegen elkaar opzet. Toen ik die ochtend in de auto zat, besefte ik eens te meer: zo zie ik het niet. Zo doe ik niet aan politiek, zo doet een christendemocraat, niet aan politiek.

Beste vrienden,

Bij een deel van de bevolking neemt het onbehagen toe. De onverschilligheid. De kwaadheid. Trump, de Brexit, de opkomst van Le Pen en Wilders. Vorige week nog las ik in een krant een opiniestuk naar aanleiding van de Amerikaanse Presidentsverkiezingen.  “Het is in dit land, zoals nu ook in Amerika, nagenoeg onmogelijk geworden om ‘wij’ t zeggen.  Op de plek van het verdrongen ‘wij’ staan nu ikjes die steeds maar banger en bitterder worden.”

Maar het antwoord is niet meer ikjes. Allemaal ikjes die elkaars tegenpolen zijn. Ze werken als omgekeerde magneten: hoe harder je de polen naar elkaar duwt, hoe meer weerstand je voelt.

Wat is het antwoord dan wel? Het is kijken naar de toekomst met een nieuwe wij. Een wij dat een positieve greep geeft op het leven, dingen opnieuw mogelijk maakt, mensen insluit en niet uitsluit. Daarover gaat dit congres. Dat is waarom wij hier dit weekend verzamelen.  Zoals de enige échte ‘boss’, Bruce Springsteen, het in zijn biografie schrijft. Een ‘wij’ dat nooit definitief verworven is, dat niet evident is, maar toch een ‘wij’ dat echt bestaat.

Vrienden,

Het is nu drie jaar geleden dat wij hier samen zaten.  Drie jaar geleden namen jullie beslissingen die vandaag het beleid bepalen.  

-      

Jullie beslisten dat meer werk de basis is voor sociale vooruitgang.  Dat het sluiten van bedrijven moest stoppen.  Dat iedere mens recht heeft zijn eigen brood op de plank te verdienen, recht op het gevoel om mee te tellen. Maar ook de plicht om mee te werken. Om onze welvaart te beschermen 

-      

Jullie beslisten dat ons onderwijs een minister verdient die kijkt naar mensen in plaats van structuren. De beste opleiding voor elke leerling, terug respect voor leerkrachten.

-      

Jullie kozen voor een snellere meer menselijke en rechtvaardige justitie. En een tweede kans voor wie dat verdient.

-      

Jullie willen  dat elke dag telt als we ons klimaat willen redden.

-      

Jullie vroegen terecht een kinderbijslag waarin elk kind gelijk is en waardoor elk kind kansen krijgt.

-       Jullie kozen voor een sociaal beleid waarin we teruggaan naar de essentie: de zorgen boven de belangen, mensen boven instellingen, burgers boven procedures.

 

Beste vrienden,

Voor andere partijen zijn congressen enkel applausmomenten.  Een moment om tegen de leden te zeggen: kijk eens, we zijn goed bezig. En daarna gewoon weer verder doen.

Niet zo bij ons. Voor ons zijn congressen momenten waar we toekomstplannen op tafel leggen. Waarbij jullie als betrokken CD&V leden de pen vasthouden. Het Innesto-congres van 3 jaar geleden is het beste bewijs. Want de engagementen die we toen aangingen, bepalen vandaag het beleid van onze regeringen. Beste vrienden, wij hebben woord gehouden! Daarvoor zitten wij in de verschillende regeringen, werken onze ministers en parlementsleden keihard.  Om dat engagement elke dag opnieuw waar te maken!

 

De titel van dit congres verwijst naar twee woorden: ‘nieuw’ en ‘wij’. Het ‘wij’ verwijst naar de basis van onze politieke actie. Ons kompas. Voor elk van ons, van militant tot eurocommissaris.  We worden gedreven door hetzelfde ideaal.

Ja, door een ideaal.

Dat ideaal is niet links of rechts. Het is het ideaal van het moedige midden.  Het draait niet om een staat die onze persoonlijke verantwoordelijkheid uit handen neemt. Maar ook niet om een samenleving waarin we alleen nog op onszelf zijn aangewezen.

Het is een ideaal waarin het WIJ sterker wordt. Een sterke, solidaire samenleving waarin jij en ik zich kunnen ontplooien. Dat doe ik niet ondanks, maar dankzij de ander. Dat is de betekenis van #ikbenwij. In zo’n samenleving valt personeel niet onder kosten, maar vormt het sociaal kapitaal. Zijn ondernemers geen zakkenvullers maar mensen die initiatief nemen en de maatschappij vooruit duwen.  Is de zorg voor ouderen of kinderen geen last, maar een toewijding voor elkaar.  Is iets doen voor elkaar niet grenzeloos naïef.  Maar iets dat onszelf een beter mens maakt.

Ons ideaal is er één dat goed wil zijn voor de sterken, en sterk voor de zwakken.  Wij laten niet toe dat mensen afhaken omdat ze niet mee willen. En we laten ook niemand afhaken omdat hij niet mee kàn. Omdat zijn job, zijn lichaam of zijn gezondheid hem in de steek laten.

Ons ideaal richt zich niet op onze verschillen, maar op onze gelijkenissen. Die liggen in de waarden die we delen. Vrije meningsuiting, gelijke behandeling en godsdienstvrijheid. Precies omdat ze zo kostbaar zijn, zullen wij ze altijd verdedigen. En dat ook eisen van iedereen.

Wij hebben geen nood aan meer staat. En wij hebben ook geen nood aan meer ik. Wij hebben wel nood aan meer samenleving. We willen het overheidsbeslag afbouwen en moeten het samenlevingsbeslag opbouwen.

 

Maar de basis van een Wij samenleving is rechtvaardigheid.  Zonder rechtvaardigheid is er alleen maar IK. Zonder rechtvaardigheid in onze samenleving geen Wij-gevoel.   

Ik vind het niet rechtvaardig dat processen soms meer gaan over procedureregels dan over de begane feiten. Dat fysieke agressie minder zwaar wordt bestraft dan een ordinaire diefstal.

Het is niet rechtvaardig dat studiebeurzen er alleen zijn voor wie de regels kent. Dat mensen die zorgen voor een naaste, niet gewaardeerd worden en in de kou blijven staan.

Ik vind het niet rechtvaardig dat Oost-Europese bouwvakkers hier onder de prijs komen werken, én dat hun patroons niet correct sociale bijdragen of belastingen voor hen willen betalen.

Ik vind het niet rechtvaardig dat wie een kleine KMO heeft veel vennootschapsbelasting moet betalen, terwijl grote bedrijven amper betalen omdat zij zich dure consultants kunnen veroorloven die de fiscale sluipwegen kennen.

Ik vind het niet rechtvaardig dat de gewone bakker, slager of kruidenier de helft van zijn inkomen aan de belastingen moet geven en wie een groot inkomen uit verkoop van aandelen heeft geen euro moet betalen.  Zelfs in het Amerika van Trump worden meerwaarden belast! 

Wat ik wél rechtvaardig vind, is dat iedereen een eerlijke bijdrage levert. Naar eigen kunnen, naar eigen vermogen. Wat ik wél rechtvaardig vind is dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. Wat ik wél rechtvaardig vind is dat we met zijn allen samen leven met veel meer respect voor elkaar.

Op onrechtvaardigheid moeten wij een antwoord geven.  Meer nog.  Daar geven wij een antwoord op: automatisch uitbetalen van studiebeurzen.  Het basisondersteuningsbudget voor personen met een handicap.  De zorggarantie.  De justitiehervorming.  De Europese strijd tegen sociale dumping. De taxshift om mensen meer netto te geven en bruto minder te laten kosten. 

Het is op die weg dat we verder zullen gaan. Want waar een wij is, is een weg! U heeft die richting vandaag gekozen.  De richting van meer rechtvaardigheid.  Het tweepijlersysteem in de sociale zekerheid en in de fiscaliteit is ons eindperspectief.  We hebben hier al stappen in gezet.  Op dit pad zullen we verder gaan.
In het parlement is afgesproken te gaan voor economische efficiëntie en fiscale rechtvaardigheid. Op ons zal men kunnen rekenen!

 

Het ‘nieuw’ in de titel van ons congres wijst op de nieuwe tijden die zich aandienen. We leven niet in een tijdperk van verandering, maar in een verandering van tijdperk.

Nieuwe tijden dienen zich aan, waarin we de omslag moeten maken:

-      

Van een bezitseconomie naar een deeleconomie

-      

van jobzekerheid bij één en dezelfde werkgever naar werkzekerheid over de hele loopbaan

-      

van naar school gaan in je jeugd, naar leren je hele leven lang.

-      

van een verdeelde samenleving naar een samenleving die leert omgaan met diversiteit

-      

van een steeds groter Europa naar een steeds echter en hechter Europa

-      

van anonieme steden naar nabije en herkenbare buurten.

Nieuwe tijden vragen nieuwe oplossingen. Die hebben wij in handen. Wij zijn niet de grootste in de peilingen. Maar dat was Trump ook niet J

Wij zijn niet de grootste maar jullie hebben vandaag wel de sterkste boodschap geschreven. En daar kan geen pessimist of individualist tegenop. Het is een concrete boodschap voor de mensen, van engagement en van perspectief. Een boodschap die mensen wil beschermen zonder terug te plooien op zichzelf.        

 

Beste CD&V leden, hiervoor rekenen we op u. Op onze lokale mensen. Midden de mensen, weet u nog? Ook dat is een les die we trekken uit de laatste maanden. De mensen willen geen elite die hen dicteert wat goed is. De mensen weten zelf goed genoeg wat ze willen, waarvan ze dromen, waarvoor ze werken. Die gevoelens moeten wij capteren en niet uit de weg gaan uit schrik voor verandering. En daarvoor doen wij beroep op ons grootste kapitaal. Jullie.

 

Dames en heren,

‘The times, they are a-changing’, zong Bob Dylan. We zouden naar onze navel kunnen staren en ons terugtrekken in onze eigen beschermende cocon.  Après nous le déluge.  Na ons de zondvloed.  Als wij het hier en vandaag maar goed hebben, de situatie van de ander en van morgen zal ons worst wezen?

Maar dat is dan niet het nieuwe Wij.  Dat is het nieuwe Ik.

De generatie van vandaag heeft het gevoel van op een smeltende ijsschots te zitten.  En elke dag smelt het ijs wat meer weg. 

Als de jongeren van vandaag niet meer geloven dat er morgen voor hen nog een pensioen zou zijn, waarom zouden ze daar nog voor bijdragen? Als de jongeren van vandaag niet meer geloven dat er morgen voor hen nog een betaalbare woning zal zijn, waarvoor zouden ze dan nog willen sparen?  Als ze niet meer geloven dat er voor hen nog een job zal zijn, waarom zouden ze er dan nog voor studeren?

CD&V mag dat gevoel van die smeltende ijsschotsen niet aanvaarden.  We mogen niet afwachten tot de sociale klimaatopwarming compleet is.

In tegendeel: het is voor die generatie van de toekomst dat wij het voortouw moeten nemen.  Het gaat om hen.  Het gaat om onze kinderen. Het gaat om jullie kleinkinderen. En zij zullen het wellicht anders doen:

·     

De nieuwe generatie kiest voor een gezin, maar daarom nog niet voor een huwelijk.  Zij willen kleiner gaan wonen, maar daarom nog niet allemaal in een appartement.

·     

Ze kiezen voor een boeiende job, maar daarom nog niet voor het hoogste loon.

·     

Ze weten dat vooruitgang niet alleen in euro’s te tellen is, maar dat een gezond milieu, schone energie en menselijke verbondenheid minstens zo kostbaar zijn.

·     

Ze kiezen voor Europa, maar daarom nog niet voor een commercialisering van onze gezondheidszorg of onderwijs;

·     

Ze engageren zich, maar zijn daarom niet levenslang verbonden aan hetzelfde project.

·     

Ze kiezen voor de politiek, maar daarom nog niet automatisch bij ons. 

 

Laat jongeren mee beslissen over de politiek. Over de toekomst. Over hun toekomst. Geef hen de kans om te gaan stemmen vanaf 16 jaar! En zet ze in 2018 bij de top drie op onze gemeentelijke lijsten. Laat hen meebeslissen over hun toekomst!

-      

Een toekomst waar werkgevers en werknemers niet tegenover elkaar staan maar samen toekomst bouwen

-      

Een toekomst waar leerlingen die in een watervalsysteem belandden de kans krijgen om als een zalm terug te stijgen

-      

Een toekomst die kernwapenvrij is.

-      

Een toekomst waar het niet afhangt van uw statuut van zelfstandige, werknemer of ambtenaar om sterke sociale rechten te hebben.

-      

Een toekomst die fossielvrij is tegen 2030 met een verbod op wagens aangedreven door olie of gas

Temidden van de moeilijkheden ligt de mogelijkheid.

 

Beste vrienden en vriendinnen,

Het is u misschien opgevallen. Ik heb geen enkele keer verwezen naar onze politieke concurrenten. Doelbewust. Want mensen zijn dat beu. En ik eerlijk gezegd ook. Politiek is het georganiseerde meningsverschil. En laat het nooit anders zijn. Maar moet er echt altijd op elke slak zout worden gelegd? Is elk idee dat van een ander komt per definitie verkeerd? Ik ben niet met die houding in de politiek gestapt. En ik wil er ook niet op die manier uitstappen ooit. Dus laat dit een engagement zijn en een oproep aan iedereen in de politiek: ook in onze eigen politieke biotoop kunnen we meer WIJ gebruiken.

 

Vrienden,

Wij zijn de Flandriens van de politiek. Want  Flandriens rijden de muur op, ook als er tegenwind staat. De Flandrien is zeker van zijn zaak. De Flandrien is een koppige doorduwer. Hij wil vooruit en gelooft in zijn doel. Ook als succes verdomd moeilijk is.

En we hebben zo’n Flandriens onder ons. We hebben ze in de regering, in het parlement, in onze steden, gemeenten en provincies. Ministers, parlementsleden, députés, burgemeesters: ik nodig jullie uit op het podium.

Beste vrienden, Aan welke kant van de geschiedenis willen wij staan? Van de cultuur van de polarisering, de onverdraagzaamheid en de bitterheid? Of de tegencultuur waar mensen iets willen betekenen voor elkaar?  Waar de redelijkheid en het respect geldt. Een cultuur waar mensen weten dat je veel sneller vooruit gaat als je samen op de pedalen staat? Toen Martin Luther King de Nobelprijs voor de Vrede kreeg, zei hij in zijn speech: ‘Wat op zichzelf gerichte mensen afbreken, kan door op anderen gerichte mensen opgebouwd worden’.

 

Laten we niet zo naar elkaar kijken, maar samen in dezelfde richting. Laat ons geen afbrekers zijn maar bouwers.  Bouwmeesters.  Zoals we dat al 70 jaar lang in Vlaanderen zijn.  Laat dàt onze missie zijn!  Ik dank u.

Volg Wouter

Facebook   Twitter LinkedIn Logo Youtube

Twitter