Gaan we de kosten van mensen berekenen? (Interview De Tijd)

zaterdag 27 januari

wouter_beke_wat_kosten_migranten

Wat heeft CD&V eigenlijk bereikt in de regering-Michel? De vraag klinkt almaar luider, zeker nadat CD&V-vicepremier Kris Peeters in een interview met De Tijd had verklaard dat hij de effectentaks niet als een trofee voor zijn partij ziet. Voor het eerst in zijn achtjarige voorzitterschap was er kritiek op voorzitter Wouter Beke. ‘Wetstratese beschouwingen’, wuift de immer koele Limburger de kritiek weg. ‘Als ik in de Dorpsstraat kom - en dat doe ik nogal vaak - hoor ik die kritiek niet.’

Beke wil nog eens in de verf zetten dat ‘jobs, jobs, jobs’ er vooral dankzij CD&V zijn gekomen. Het regeerakkoord is een kopie van het christendemocratische verkiezingsprogramma, beweert hij. ‘We zijn in de regering gestapt omdat we sociaaleconomische hervormingen willen doorvoeren. Niet om een debat over de Vlaamse identiteit te openen, maar om jobs te creëren. Dat moet de focus blijven.’ Het zint hem niet dat het politieke debat door het opiniestuk van N-VA-voorzitter Bart De Wever over de kostprijs van migratie opnieuw naar die migratie en identiteit verschuift. ‘Bepaalde politici willen zich blijkbaar profileren’, zucht hij.

De regering-Michel belooft jobs, jobs, jobs, maar Carrefour schrapt 1.200 banen. Hoe legt u dat uit?

Wouter Beke: ‘Voor elk van die 1.200 mensen - en hun gezinnen - is dat een drama. Het management heeft nagelaten het businessmodel van het bedrijf aan te passen aan de veranderende tijden. Het heeft de trein van de e-commerce gemist en betaalt daar nu een prijs voor. Het drama leidt er evenwel toe dat het debat opnieuw gaat waarover het moet gaan: het sociaal-economische. Laat ons het ruimere plaatje niet uit het oog verliezen. Een boom die valt, maakt meer lawaai dan bomen die groeien. Het gaat goed met de economie en volgens de Nationale Bank komen er deze legislatuur 278.000 banen bij. Dat is een gevolg van de internationale conjunctuur, maar ook van het regeringsbeleid.’

CD&V heeft zich nooit echt lekker gevoeld bij het beleid van de regering, kijk maar naar al het protest bij de achterban de voorbije jaren.

Beke: ‘Laat er geen misverstand over bestaan: we zijn tevreden over het verrichte werk. We hebben meer gedaan dan we aan de kiezer hebben beloofd. In ons verkiezingsprogramma hadden we voor 3 miljard euro lastenverlagingen naar voren geschoven, het is 3,5 miljard geworden. We stelden voor 4 miljard euro koopkrachtversterkende maatregelen voor, het is 4,5 miljard geworden. We wilden voor 11 miljard euro bijkomende sociale uit- gaven, het is 16 miljard geworden.’

U hebt hard ingezet op eerlijkere belastingen, maar de beloofde meerwaardebelasting hebt u niet binnengehaald.

Beke: ‘De N-VA en Open VLD wilden daar niet van weten. Vandaar dat premier Charles Michel (MR) een effectentaks heeft voorgesteld. Dat is niet onze trofee, zoals Peeters al opmerkte. Ons leven hangt niet af van één maatregel. Onze fiscaliteit is ook op andere manieren rechtvaardiger gemaakt, zoals door de hervorming van de vennootschapsbelasting en met andere kapitaalbelastingen. Ook de mysterycalls om discriminatie tegen te gaan en de starterjobs waarmee we laaggeschoolde jongeren kansen geven op de arbeidsmarkt zijn zeer belangrijke maatregelen voor ons.’

Bij die laaggeschoolden zijn veel mensen met een migratieachtergrond. Hoe komt het dat ons land die maar niet aan de slag krijgt?

Beke: ‘Met het Zomerakkoord heeft de federale regering gedaan wat ze moest doen. Nu is het aan Vlaanderen om zijn steentje bij te dragen. Op het vlak van inburgering en de activering van migranten kunnen we het veel beter doen. Vlaanderen is ook bevoegd voor het doelgroepenbeleid, waardoor aan werkgevers kortingen kunnen worden gegeven om laaggeschoolde migranten aan te werven. Ook daar zien we nog mogelijkheden.’

Volgens N-VA-voorzitter Bart De Wever komen we door de aanhoudende migratiestroom voor de keuze te staan: open grenzen of het behoud van onze welvaartsstaat. Wat kiest u?

Beke: ‘Het is een valse keuze. De sociale zekerheid staat niet onder druk, want ik zou niet weten wat transitmigranten op dringende medische hulp na aan de sociale zekerheid kosten. Ze kunnen hier geen werkloosheidsuitkering krijgen, want daarvoor moeten ze eerst hebben gewerkt. Ze kunnen evenmin een invaliditeitsuitkering krijgen.’

’Wie zegt dat mensen moeten kiezen tussen open grenzen en de sociale zekerheid, is niet eerlijk. Zeker niet als diezelfde mensen bij de regeringsonderhandelingen hebben gepleit voor een nulgroei van de sociale zekerheid. Enkele weken geleden wilden ze ouderen geen knieprothese meer geven omdat dat te veel geld kost. Maar goed, ik ben altijd blij met medestanders die me tijdens de volgende regeringsonderhandelingen zullen bijstaan om de sociale zekerheid te versterken. (sarcastisch) Ik voel me nu wat meer op mijn gemak.’

Is dat zo? De sfeer in de regering is toch om zeep sinds de N-VA met de val van de regering dreigde omdat u het ontslag van hun goudhaantje Theo Francken eiste in de heisa rond de gerepatrieerde Soedanezen?

Beke: ‘Eerst en vooral: ik heb het ontslag van Francken nooit geëist. Ik heb enkel de vraag gesteld of een staatssecretaris die het parlement niet de informatie bezorgde waarover hij beschikte (in de zaak over de gerepatrieerde Soedanezen, red.) kan aanblijven.Het is aan Francken om daar na een gewetensonderzoek een antwoord op te geven. Plots maakt De Wever daarvan dat het ontslag van Francken wordt geëist en dat zoiets tot de val van de regering kan leiden. Hij wilde het debat niet langer laten gaan over het sociaal-economische contract waaronder we in 2014 onze handtekening hebben gezet, maar over andere thema’s. Dat is zijn keuze, niet de onze.’

De N-VA zet zo weer de toon en de rest is op achtervolgen aangewezen.

Beke: (blaast)’Ik denk dat meer mensen naar het programma van Philippe Geubels over taboes hebben gekeken dan er het opiniestuk in De Morgen hebben gelezen. Dat zeg ik omdat het me bijzonder stoort dat het debat nu over de kosten van een migrant gaat. Er is een waarde- en normenverschuiving waar ik niet aan meedoe. Stel je eens voor dat we hetzelfde doen voor mensen met een handicap. Wat is de prijs van de sportleraar in het programma van Geubels die gehandicapt is geraakt? Of van de juffrouw die naar haar werk reed en die met haar motor onder een auto is beland? We gaan toch niet beginnen met te berekenen met wat mensen kosten? Wat als u morgen een ongeval krijgt en in een rolstoel belandt? Dan bent u niet langer een opbrengst, maar een last voor de maatschappij.’

Overdrijft u nu niet?

Beke: ‘Nee, ik maak me echt zorgen. We hebben hetzelfde gezien met de NIP-test, waarmee bij zwangere vrouwen wordt getest of hun kind het syndroom van Down heeft. Ik heb geen probleem met die test, maar ik begrijp niet dat sommigen zoals de filosoof Etienne Vermeersch daarvan maken dat het syndroom van Down zal verdwijnen. Ik ken ouders die wisten dat ze een kind met Down op de wereld zouden zetten en die de keuze hebben gemaakt het te houden. Die mensen zijn gelukkig en hebben ook recht op hun geluk. Ik neem daar mijn hoed voor af.’

Michel was bijzonder kwaad omdat de N-VA met het idee van vervroegde verkiezingen speelde. Wat vond u daarvan?

Beke: ‘Aan Vlaamse kant onderschatten we nog te veel welk risico Michel heeft genomen door als enige Franstalige partij in de federale regering te stappen. Door de opstelling van De Wever konden de Franstalige media hem wegzetten als de handpop van de N-VA. Onterecht, want dat is hij niet. Maar het beeld is bijzonder schadelijk en daarom waren die uitlatingen niet verstandig.’

Zou u kunnen leven met vervroegde verkiezingen?

Beke: ‘Ik hoorde zeggen dat het een goede zaak zou zijn dat de federale en de gemeenteraadsverkiezingen samen in oktober worden georganiseerd. Als er enkel gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden, zou de federale regering een halfjaar werkloos zijn tot de verkiezingen van mei 2019. Dat is onzin, want in mei 2019 vinden sowieso Vlaamse verkiezingen plaats, en die kunnen niet worden verschoven. Wie gelooft dat er na federale verkiezingen in oktober snel een doorstartregering kan komen, maakt zich grote illusies. Dat zijn van die leerling-tovenaarredeneringen...’

Samenvallende federale en gemeenteraadsverkiezingen zouden de N-VA goed uitkomen, omdat ze dan op lokaal niveau de migratiebonus kan verzilveren.

Beke: ‘Dat zou een zwaktebod zijn. CD&V gaat uit van haar lokale sterkte. We hebben geen nationale thema’s nodig om het goed te doen in de gemeenten.’

 

JASPER D’HOORE EN WIM VAN DE VELDEN

Volg Wouter

Facebook   Twitter LinkedIn Logo Youtube

Twitter